Phối hợp Trở Kháng , Loa & Âm Ly

Chào Bạn ! 

Theo sự hiểu biết hạn hẹp, nghiệp dư của mình thì để các " tầng" trong các mạch điện tử luôn làm việc với nhau ăn ý, nhịp nhàng, "ngon lành" thì điều kiện bắt buộc là phải có sự " phối hợp trở kháng" tốt 

Tương tự, khái niệm " phối hợp trở kháng" cũng phải thỏa khi phối hợp loa và âm ly. Điều này được mình rút ra khi nghe các bộ dàn nghe nhạc đồng bộ cùng hãng như Sony, Pana...Ở các bộ này, sự phối hợp trở kháng đã được nhà sản xuất tối ưu.

Tuy nhiên, do: 

1. Tâm lý cho rằng khi dùng cả bộ đồng bộ như trên là .."quê mùa" từ rất lâu nên đã là dân chơi thì không dùng máy bộ !!.

2. Khái niệm thế nào là chất lượng, là nghe hay của con người rất tương đố và luôn thay đổi ( tâm Vô Thường) 

Và trong giới "AudioFile"  ( người nghe nhạc sành điệu !!) dần hình thành khái niệm  " sự tương hợp" của Âm Ly và Loa.
Ví dụ, với một âm ly San Sui thì phải đi kèm với loa Pioneer , Kenwood thì phải kèm loa Onkyo....thậm chí sự đòi hỏi còn cao hơn ở chỗ ngoài tên hãng sản xuất còn là Modei XYZ.

Vậy bản chất của " nghe hay" phụ thuộc các yếu tố nào? 

Số là tác giả đã nghe nhạc với amly SanSui D607 AU và cặp loa Onkyo trong nhiều năm. 

 Loại trừ yếu tố giá thành, nó còn phụ thuộc kích thước loa, hãng sản xuất, phòng nghe nhạc, tâm lý hiện trạng...và " air" của người thưởng thức.

Đọc Thêm

Magnetic Tape- Băng từ ( Âm thanh) *

Chào Bạn !
 Hình 1 là hình một chiếc máy nghe nhạc băng "cối" có mặt ở miền Bắc Việt Nam rất nhanh sau khi giải phóng.

Hình 1 

Về nguyên lý, khi ghi (thu/thâu), tín hiệu âm tần được đưa vào đầu từ ghi. Khi băng từ ( Mũi tên đỏ, hình 4) chạy qua đầu từ ghi ( Mũi tên đỏ, hình 2) thì các phần tử từ tính ( bột sắt từ/ thực chất là một thỏi nam châm vĩnh cửu nhỏ,rất mịn nhỏ) trên bề mặt băng được sắp xếp theo định dạng nhất định theo âm thanh. Và khi đọc, băng chạy qua tiếp xúc trực tiếp với đầu từ đọc, xuất hiện lại tín hiệu âm tần tương tự lúc ghi ở ngõ ra của đầu từ đọc này, tín hiệu này được khuếch đại lên để đưa tới loa.

Hình 2:  Đầu từ xóa ( Mũi chỉ tên màu trắng)

Song, khác với CD, băng từ có thể xóa đi và ghi lại ( như video tape) nhiều lần nên ở hình ảnh trên, bạn còn thấy đầu từ xóa ở các đầu băng cối này. Về nguyên lý, đầu từ xóa chỉ là một nam châm điện ( tạo từ trường không đổi) để sắp xếp lại các hạt từ tính trên bề mặt băng từ như ban đầu. 
Ở máy băng cối, đầu từ thu/ghi và đọc âm thanh chung là một (Mũi đỏ ở hình 2). 
Vậy băng từ nhờ chi tiết nào có thể "chạy" qua đầu từ?
Khi máy hoạt động, băng từ sẽ chuyển động nhờ bánh xe cao su và trục quay ( Mũi tên xanh hình 2) ép chặt vào nhau cuốn băng đi.

Hình 3: C: bánh xe cao su / D: trục quay 

Hình 4 : Máy có 2 bánh xe cao su ( Mũi tên trắng).

Vì trên băng từ có bốn đường âm thanh, nên một số máy có thể nghe (Play) theo hai chiều, người dùng không phải thay đổi vị trí cuộn băng. Khi đó, máy có hai đầu từ đọc và hai cặp trục/ bánh xe (Hình 4)
Qua thời gian và nhờ công nghệ, người ta nghiên cứu, cải thiện để cho ra đời các loại băng, đầu từ để sao cho chất lương âm thanh ngày càng hay.

Từ khi thâm nhập vào Việt Nam, đã có ba loại băng: loại một ,Norm( thông thường) giá bình dân, loại hai là băng Cro2 và loại ba, Metal cho chất lương âm thanh rất tốt và đắt tiền. Chúng thường có bề mặt màu đen, băng rất mỏng, tuy nhiên, băng làm mòn đầu từ khá nhanh.
Như nguyên lý trên, bạn dễ thấy, âm thanh có được nhờ sự tiếp xúc trực tiếp mặt giũa mặt băng từ và đầu từ nên sẽ luôn có hiện tương bẩn(dơ, do bột sắt từ bám vào đầu từ), mòn đầu từ làm chất lượng âm thanh xấu dần nếu không vệ sinh. 

Hình 5: Đầu từ khá mòn

Hai hình ảnh đầu từ của máy Liên Xô và máy Nhật Bổn. 

Đầu từ ở máy của Nhật Bổn

Đầu từ ở máy của Liên Xô 

*************
Hiện tại, một số trong giới nghe nhạc băng cối ở Việt Nam vẫn "nghiện" băng cối nhạc "xưa" ( trước 1975)

Về chất lượng, chất lượng âm thanh từ máy đọc băng từ nghe "đục" so với CD gốc, nhưng bù lại thì có sự thú vị từ việc thưởng thức chuyển động quay đều của cuộn băng cùng hình ảnh "cọng kim" đồng hồ "vẩy" theo giai điệu nhạc...
Giờ mời bạn xem ba video của một ông người Liên Xô rất rành điện tử, thích máy băng cối để hiểu thêm bài viết của mình.

Hoặc vào kênh của video dưới khám phá thêm.

Nếu bạn muốn nghe nhạc băng cối xưa trước 75 ở SG có chất lượng cao, bạn hãy vào kênh YouTube "Sài Gòn Vi Vu" để đang ký nghe nhé ! 

Thân mến !

Bonus: một bản nhạc vui trên kênh " SG Vi Vu" !!

Nguồn hình ảnh: Fine.vn Phát cuồng vì băng cối

Kết bài, mời bạn nghe và xem video dưới, trong video, mình sẽ nói thêm vài nội dung chưa có trong bài viết. 

Thân mến ! 

Đọc Thêm

Đĩa than, băng từ hay CD?

Chào Bạn!

Năm 1979-1980, công nghệ tạo âm thanh của ngành sản xuất âm nhạc đã có một thay đổi "cách mạng" khi  cho ra đời CD.
Vì sao là "cách mạng" ? 

Vì âm thanh của đầu CD có từ việc giải mã tín hiệu số (digital). Tín hiệu số này có được từ hiệu ứng quang học do "mắt đọc" phát tia laze chiếu lên bề mặt đĩa CD để "đọc". Trong đầu CD. " mắt đọc" cách bề mặt đĩa CD một khoảng cách nhỏ thay cho tiếp xúc trực tiếp của băng từ và đầu từ  hay kim đọc đĩa và bề mặt đĩa than  (Vinyl) cho tín hiệu âm thanh tương tự (analog) 

Tiếp xúc trực tiếp đầu kim và bề mặt Vinyl

Về "Chất", âm thanh đĩa CD Khác Hẳn băng từ, đĩa than về Độ Trong. Về dải tần âm thanh, âm thanh từ CD cao rộng hơn hẳn âm thanh băng từ, đĩa than nếu thiết bị (loa âm ly  cùng cấp độ.( Tuy nhiên, mỗi người mỗi ý, vẫn luôn có nhiều người ưu ái, cho rằng Analog ngọt ngào, mềm dịu...Hihi)

Và với mình, làm mãn nhĩ, "kách mệnh" nhất: âm thanh từ CD không có các "âm thanh phụ " do tiếp xúc trực tiếp khi đầu từ mòn, băng từ bị bong tróc mạt sắt từ (với băng từ) , đầu kim mòn, đĩa cũ, bụi bám nhiều trên bề mặt đĩa (với đĩa than/ Vinyl ).

 Và nghe âm thanh từ đĩa than với đầu kim và đĩa rất mới (nên khó thấy tạp âm) qua video dưới

Theo từ điển mạng Wikipedia, các đĩa CD đều làm việc cùng với một thông số như kích thước điểm, đường...đều như nhau. Ở Mini Disc, người nghe có thể thu và xóa như với băng từ và có hộp bảo vệ như băng Cassette..

Như trên đã nêu,đĩa CD sử dụng công nghệ quang học để đọc và ghi dữ liệu. Ánh sáng quang học trong công nghệ là tia lade  với các dạng tín hiệu nhị phân (0 và 1). Nếu lấy tín hiệu này trực tiếp (không qua mạch giải mã ra tín hiệu analog trong đầu đĩa) ra và đưa thẳng vào amply sẽ chỉ có tiếng "tít tít "ở loa.  
Nhớ lại những năm 1988- 1990 ở Sài Gòn, thị trường băng cassette nhạc được thu từ đĩa CD có hai loại:

1.  Loại một: băng Cassette chất lượng kém ( Nhưng chất lương âm thanh thì rất tốt) với bìa in rất đẹp, bắt mắt nhập từ Thái Lan (!?) 
2. Loại hai: Băng tốt được thu từ các đầu CD và đầu "câm" đọc băng Cassette.

Trước giải phóng, người Mỹ đã cho ra đời loại băng " Cas-tric" với 8 track ( đường tiếng), play theo chế độ " Non-stop" và chọn bản thì OK liền giống như CD thời nay ( theo lời thoại trong video dưới)

Giải pháp để có âm thanh hay:

1. Nếu bạn không tiếc tiền, thời gian, có tính tỷ mỉ, trầm tĩnh..( để tìm hiểu tích lũy đủ kiến thức, sử dụng, trải nghiệm, vận hành) thì bạn có thể sắm một dàn máy nghe nhạc analog với đĩa than hoặc  băng từ với âm thanh có chất "Mềm" đặc trưng của analog và độ trong gần bằng CD.
2. Nếu bạn không thuộc đối tượng trên thì một đầu CD (chỉ đọc đĩa CD), một amply + cặp thùng loa phù hợp với bạn vì: 

• Âm thanh của CD chất lượng cao, cho tần số...thích hợp khả năng nghe của tai con người. Vì thế, cho tới nay, CD vẫn là lực chọn tốt nhất cho đa số dù đã có các định dạng âm nhạc khác có chất lượng cao hơn CD.
• CD có ưu điểm: giá thành không cao, rất bền với thời gian, nhiều nguồn nên dễ sưu tầm. Nếu bảo quản tốt, chất lượng CD ổn định tới vài chục năm.

Lưu ý: âm thanh CD trong bài viết để cập là âm thanh từ các CD "gốc" được sản xuất bởi các công ty sản xuất âm thanh 

Video sau: âm thanh đĩa than Liên Xô với đầu kim cũng Liên Xô (được bắt bằng con vít Liên Xô- Mũi tên trắng!!)

Bạn click vào hình để xem video 

Thân mến ! 

Đọc Thêm

Công nghệ tạo đĩa nhạc & file nhạc Lossless *

Chào Bạn ! 

Theo mình,quá trình tạo đĩa nhạc ban đầu của thế giới như sau:

Thời kỳ này, loài người chưa phát minh ra đèn điện tử. Nên quá trình này hoàn toàn cơ học: 

Tín hiệu âm thanh từ phòng thu (studio) sau sẽ được "in" (tạo rãnh) trên đĩa bằng "sáp". Sau đó, từ đĩa "sáp" này người ta tạo ra một "khuôn" đúc. Từ khuôn này, người ta cho đúc ra các "đĩa than" (Vinyl). 

Khi nghe, âm thanh được tái tạo lại cũng hoàn toàn cơ học ở máy nghe quay tay ( để lên dây cót như đồng hồ). 

Máy nghe quay tay
( để lên dây cót như đồng hồ). 

Âm thanh khá lớn ở máy này được khuếch đại âm thanh qua màng rung và loa kèn. Các đĩa này bằng vật liệu nhựa pha bột than ( !?), đĩa khá nặng, dày dễ vỡ nên người ta còn gọi là đĩa " đá". Đĩa qua khá nhanh : 78 vòng phút, các rãnh rất thô, to bằng mắt thường có thể thấy rõ rệt đoạn nào âm thanh lớn, đoạn nào âm thanh nhỏ nên một mặt đĩa chỉ nghe được trong 5-7 phút.

Thời kỳ đèn điện tử ra đời. Có thể nói, phát minh ra đèn điện tử , sau đó là chất bán dẫn là một "cuộc cách mạng long trời lở đất " !! 

Và công nghệ chế tạo đĩa dần được cải tiến, hiện đại hơn. Khi này, đĩa được chế tạo bằng nhựa mỏng, mềm hơn, rãnh nhỏ, tốc độ thấp hơn còn 33 vòng phút, 45 vòng phút, thậm chí có cả 16 vòng phút ( hiếm gặp) để thời lượng nghe dài hơn.

Ngày nay, thời công nghệ số, nhạc LossLess ra đời. Nghĩa " gốc", các file nhạc Lossless chính là các file âm thanh có nguồn gốc từ phòng thu ( studio). 

Nghĩa là khi xưa, âm thanh được bán ra ngoài qua "đĩa than" và băng từ thì ngày nay còn được bán qua các thẻ nhớ, USB...nhỏ gọn, chứa được nhiều, chất lượng cao, chứa các file nhạc Lossless

Các "trang" bán nhạc Lossless này hiện ở VN hình như chưa phát triển !? ..

Song, xã hội, thế giới vốn phức tạp,đa dạng, đa sắc màu !!, danh từ Lossless dần dà được dùng...rộng rãi. 

Anh "Windows Media Player" có phần "rip" CD thành các file âm thanh đuôi " wav" ghi file Lossless đó là chưa kể cả đống các ứng dụng ( công cụ) đo các thông số âm thanh...!!

Chưa hết, internet giờ tràn ngập các trang cho down nhạc Lossless miễn phí, bán các USB nhạc Lossless cho xe hơi với giá cắt cổ..!!

Tội nhất: 

1. Không biết có bao người phân biệt được Sự Khác Nhau giữa nhạc Loss và nhạc từ CD gốc

2. Không biết có bao người biết tới các ứng dụng đổi đuôi file từ "mp3" sang đuôi "wav, flac.."

Trong bài viết khác cách nay khá lâu, mình có nhận định, nhạc Lossless chất lương kém CD.

Song, giờ, khi xuất hiện vô số phần mềm đọc file Lossless, khi công nghệ số đạt mức độ rất cao, mình nhận định : thôi , không nên so sánh chất lượng giữa chúng để thoát khỏi "mê cung" của công nghệ. !! trở về với Tri Túc.

Cuối bài, bạn hoan hỷ nghe hai loại  nhạc Phật (1) nhưng thấm lắm và vài bản nhạc hòa tấu từ thập niên 1960 (2) với file  (windows" s) Lossless có được khi  Rip CD gốc bằng Windows Media 

và nghe thêm các nội dung chưa có trong bài viết qua video dưới nhé ! 

Thân mến ! 

Đọc Thêm

Subwoofer điện và "hơi"

Chào Bạn !
Như trong bài viết " Tiếng Bass và thùng loa" đã nêu, vai trò của tiếng trầm rất quan trọng. Đồng thời  do nhu cầu thưởng thức âm nhạc không ngững nâng cao, cộng thêm sự phát triển của công nghệ, nên thùng loa chỉ cho tiếng bass subwoofer ( gọi tắt là loa Sub ) đã ra đời. Tới nay, có hai loại thùng loa sub

1.Thùng loa Sub hơi không cần cung cấp nguồn điện, cấu tạo như một thùng loa bình thường nhưng được thiết kế sao cho chỉ tạo tiếng trầm.

Theo suy nghĩ chủ quan, sub hơi xuất hiện đầu tiên khi nhà phát minh và sản xuất muốn phân công nhiệm vụ phát tiếng cho mỗi loại loa chăng !? 

2.Trái lại, thùng Sub điện cần nguồn điện cung cấp cho nó. Nó có khả năng khuyếch đại như âm ly. 

Ngoài ra, nếu không gian nghe nhạc nhỏ, chưa có nhu cầu nghe nhạc stereo với hai hai thùng loa, bạn có thể ghép hai loa nhỏ với Sub điện cũng rất OK ( Sub điện có nút 3D nữa thì tuyệt vời / Các bộ loa vi tính nhỏ chính là dạng này). 

Sub điện

3.Về âm bass:
Sub hơi cho bass bị động. Ngược lại, ngoài nút Volume để thay đổi độ lớn của tiếng bass, sub điện có hai nút rất quan trọng giúp loa tạo tiếng bass theo chủ động dễ "gây nghiện" :

      3-1/ Nút cắt tần số (Freq -Cut) Nút cắt tần số (Freq-Cut) giúp cải thiện âm thanh bạn nghe không có hiện tượng chồng lấn tần số ( hai loa chính và loa sub rung ở cùng một khoảng  tần số).Nghĩa là âm thanh bạn nghe nhiều dải tần số thấp hơn.
     3-2/ Nút điều chỉnh pha (Face) giúp màng của ba loa (hai loa chính và loa sub) cùng chuyển động theo một hướng ( cùng ra vào). Để trải nghiệm hiện tương lệch pha này giữa hai loa, bạn thử mắc trái cực tính khi nghe nhạc stereo thì sẽ rõ !!

Bạn có thích nhạc Jazz? đây là thể loại âm nhạc Rất Cần loa sub đó bạn  !

Thân mến !

Đọc Thêm

Dây dẫn

Chào Bạn!
Dây dẫn trong một hệ thống âm thanh có bốn loại :

1. Đầu tiên là dẫn điện nguồn ( 100v, 220v ) cho amply và các " đầu" khác. Loại dây này không cần yêu cầu cao chỉ cần đáp ứng đủ yêu cầu cơ bản với dây dẫn điện thông thường với có tiết diện đủ lớn.
2. Còn ba (03) loại dây còn lại :  dây dẫn tín hiệu từ âm ly tới loa, dây dẫn tín hiệu âm thanh anlog, dây dẫn tín hiệu số thì chúng phải đáp ứng đủ nhiều tiêu chuẩn.

Nói nhiều cho ..oai thôi chứ thực chất chỉ có một ( 01) thông số cần chú ý là  Độ Dẫn Điện.
Tùy theo từng loại dây mà có các đòi hỏi khác nhau.
Dây dẫn tín hiệu đòi hỏi độ dẫn điện tốt và bảo toàn về tần số. Với dây loa thì độ dẫn điện và dòng điện ( thường thì âm ly có công suất lớn nghe ..dễ sướng hơn !! ).

   2 dạng phích cắm

Cầu kỳ hơn, một số loại dây dẫn tín hiệu đắt tiền lấy chất lỏng ( giống dầu) làm vật liệu dẫn. )
Theo kim loại học,  Độ Dẫn Điện này phụ thuộc Độ Tinh Khiết của kim loại chế tạo dây và Tiết Diện dây. Theo dãy nguyên tố hóa học và quan niệm xưa,  vàng là kim loại dẫn điện tốt nhất. Song thường thì người ta hay chọn bạc ( có thể do tính kinh tế !!),  ngày nay, do sự phát triển của công nghệ, các nhà sản xuất thường làm bằng hợp kim.
Về sự cầu kỳ. một số audiophile còn Thần Thánh Hóa vụ dây dẫn khi dành riêng từng sợi dây khác nhau của các hãng khác nhau cho từng thể loại âm nhạc như Pop. Rock...
*****
Quan sát các sợi dây, phích cắm cũng là một yếu tố quan trọng. Đương nhiên, độ dẫn điện của phích cắm cũng ảnh hường tới độ dẫn điện của dây. Có nhiều dạng phích cắm được sản xuất. Hình trên là hai dạng phích cắm .

Cuối cùng, thường độ dài của 2 sợi dây phải bằng nhau cho mỗi kênh âm nhạc.
Hy vọng, bạn đã có thêm vài hiểu biết nhất định sau khi đọc bài viết ngắn này.
Thân mến!

Đọc Thêm

Chất "hút" âm ?

Chào Bạn ! 

Những năm 90 của thế kỷ trước, ở Sài Gòn có "hãng" loa quốc doanh Cửu Long.

Loa Cửu Long cũng có vành nhún,cũng có loa "chép" giấy nhưng mẫu mã, hình thức rất thô.

Thùng loa Cửu Long khi đó được làm bằng ván ép dày cỡ 8mm. Chiều sâu thùng cỡ 20cm. Các loa được gắn vào mặt trước từ phía trong  thùng, ( chứ không phải lắp từ phía ngoài như các thùng loa thời nay) .Còn mặt sau thùng là miếng ván (cũng là nắp) được lắp với thùng bằng vít. 
Nghe được không?
Khá ! tất nhiên là so với thời đó. Vì theo lý thuyết, cứ lắp loa vào một thùng gỗ càng to và kín là nghe càng lớn, đặc biệt  tiếng bass nghe bồm bộp kèm tiếng rung của miếng ván ép phồng rộp là nắp sau thùng.

Vỏ thùng loa cũ ( hàng ngoại) với loa lắp từ
bên trong và " chất hút âm" 

Kiên quyết khắc phục nhược điểm, mình mua cuốn " Tự đóng thùng loa cỡ nhỏ"  về đọc.
Trong sách, ba từ đắc ý được lấy ra ngay : "chất hút âm."
Vậy chất hút âm là gì?
Coi trong thùng loa ( hình dưới), bạn dễ thấy nhà sản xuất lót một lớp dạ hay mút xốp phía trong thùng loa: đó là "chất hút âm"

Thật may mắn, mình còn lưu giữ loại chăn bông 5kg của miền Bắc hồi xa xưa.
Theo sách, mình cắt chăn ra từng miếng theo khổ rồi lót bên trong thùng với keo dán vào vách thùng...
Vừa lót xong một thùng, mình nghe thử liền, đồng thời so sánh với thùng chưa lót.
Wow ! Đê mê với tiếng bass ( tiếng trống)  đanh, gọn, không tòe của  bản Joe Le Taxi nổi tiếng.

Một trời một vực, mình chưa vội lót thùng thứ hai ngay, ngược lại, mình mê say chỉnh qua lại nút Balance của chiếc âm ly tự ráp để lên trời và xuống vực với cái rè rè tệ hại của thùng loa zin bao cấp cho tới khi nhàm chán !! 

Vậy tác dụng của chất này có phải là hút âm không? Hình như có gì đó sai sai ?

Thân mến !

Đọc Thêm

Âm thanh dày & mỏng.

Chào Bạn!
Bạn có luôn tâm đắc, đắc ý, luôn vui "lai rai" với công việc (và cả những món đồ) do chính mình sửa chữa được hoặc tự tạo ra không?
Chắc chắn có vì điều đó luôn tồn tại trong bản năng của con người. Kế tiếp, bạn có sẵn sàng bỏ chúng không thương tiếc không?
Khởi đầu là ấp ủ tự thiết kế một cặp thùng loa sao cho vừa tai . Kế tiếp là một cuốn sách " Tự thiết kế thùng loa cỡ nhỏ " bán khá nhiều ở chợ Nhật Tảo (Quận 10, Sài Gòn) hồi 2003.
Và xong một cặp thùng loa nén (kín hơi) khá đẹp, có độ sâu, bọc da giả đen mờ, ván MDF, loa vành nhún mềm Đài Loan, chất "hút" âm nghe rất đã tai . 

Cặp này "ngồi" chễm trệ ở phòng khách khoảng hơn một năm với khá nhiều lời khen tặng của các "cặp tai " không chuyên nghe nhạc, và cả những lời khen ..làm đẹp lòng - Hihi. Con người mà ..!!

*** *** ***

Loa Onkyo mình mua để có
âm thanh dày

"Âm thanh này mỏng "- miệng nói, nét mặt khá lạnh ông anh cùng ráp radio với mình hồi choai choai đã phán vậy khi ngồi  nghe nhạc cùng mình. Thật giống như sét ngang tai khi đã từng nghe bao lời khen nức nở

• Em hãy mua cặp loa ngoại để nghe và sẽ thấy âm thanh dày 

Và thế là cặp loa tự thiết kế với khá nhiều công sức đã được thay thế. Có phí hoài công không bạn? 

Theo mình: không phí vì nếu không có trải nghiệm âm thanh mỏng thì có thể không biết thế nào là âm thanh mỏng !!

Kết luận: Các thùng loa ngoại của các hãng loa nổi tiếng thường sẽ cho âm thanh "dày".

Song không dễ dàng cảm nhận nếu bạn không sành, nghe nhiều âm nhạc.

Thân mến !

Đọc Thêm

Mạch phân tần

Chào Bạn!

Bạn có thấy cái gì ở trong thùng loa sau khi nhìn qua qua lỗ hổng phía  dưới thùng loa bên phải trong hình (hình 1) không ? 

Hình 1: Một cặp loa Liên Xô

Đó là "bo" mạch phân tần của thùng loa.

Về nhiệm vụ, mạch phân tần cung cấp các tín hiệu âm thanh với tần số tương ứng (gần chính xác) cho các loa trong thùng.
Với thùng loa ở hình 1 có 3 đường tiếng. Như vậy mạch phân tần có 3 đường ra 3 loa với tần số cao (treble), trung bình (mid) và thấp (trầm. bass).
Thông thường, thùng loa có hai đường tiếng, một treble (loa nhỏ) kêu tần số cao và một bass (loa lớn) kêu âm thanh tần số trung, thấp. Khi đó mạch phân tần sẽ có hai đường ra.
(hình 2).

Hình 2: Thùng loa  Onkyo - 2 đường tiếng

 "Bo" mạch phân tần (hình 3) có ba đường tiếng  

Hình 3: " Bo" mạch phân tần 3 đường tiếng

3 ngõ ra (output) với 3 vị trí có mũi tên màu đỏ, xanh dương, xanh lá cây. 
1 Ngõ vào (input) với vị trí mũi tên màu đen.

Theo nguyên lý điện từ, các cuộn dây đồng có tiết lớn (có thể thêm lõi thép / mũi tên màu hồng) sẽ có Cảm Kháng rất lớn có tác dụng ngăn chặn tín hiệu điện cho âm thanh tần số trung bình và cao và cho tần số thấp đi qua để cung cấp cho loa bass.  Vì thế vị trí nó gần cổng ra bass (mũi tên đỏ)

Kế tiếp, hai cuộn dây đồng tiết diện nhỏ hơn ( mũi tên hồng), lõi không khí thường sẽ cản tiếng bass, treble cung cấp tiếng tần số trung bình (mid) cung cấp cho loa trung. 

Cuối cùng, là tụ hóa chất không phân cực (màu đỏ, góc dưới phải của "bo", không có mũi tên chỉ) trị số rất nhỏ chỉ cho tín hiệu âm thanh tần số lớn (treble) đi qua cung cấp cho loa treble.
Ngoài ra, còn có các linh kiện phụ trợ như điện trở vỏ sứ ( mũi tên màu vàng), hai tụ hóa chất không phân cực khác ( mũi tên màu trắng).  
Vậy giới sành nghe nhạc bình luận gì về mạch phân tần ?
Thực tế, về cơ bản có hai trường phái .
Trường phái thứ nhất thiên về sự phức tạp, nhiều linh kiện nhiều đường tiếng càng... hay. !!?

Cặp loa "xưa" có 4 đường tiếng

Trường phái thứ hai (trường phái mình ủng hộ) ngược lại, thiên về sự đơn giản tối đa cho vì nhiều linh kiện thì âm thanh mất...trung thực !!?

Sơ đồ mạch phân tần đơn giản 2 đường tiếng

Có trường phái thứ 3 (mình ước mơ !!)

Trường phái thứ 3: Không "chơi" phân tần !! 

Hy vọng bạn đã có thêm một chút hiểu biết cơ bản về mạch phân tần trong thùng loa. 
Cuối cùng bạn xem một video cùng chủ đề nhưng cho âm thanh chuyên nghiệp (sân khấu) bạn nhé !

Thân mến !

Đọc Thêm

Vị Trí và Khoảng Cách trong thưởng thức âm nhạc Stereo

Chào Bạn!

Có tới bốn yếu tố trong vị trí & khoảng cách trong việc nghe nhạc đó bạn. Nếu bạn hướng tới chuyên nghiệp hoặc đỉnh cao thưởng thức âm nhạc. 

Thứ nhất: vị trí đặt loa: Để có trải nghiệm được sự khác nhau khi đặt loa (nguồn âm) ở các vị trí khác nhau, bạn chỉ cần làm một việc rất đơn giản: bạn hãy đặt cái radio nhỏ hay một cái máy nghe băng catseter ở thật nhiều vị trí khác nhau trong không gian sống của bạn, thật tập trung nghe âm thanh phát ra từ máy. 
Chắc chắn, bạn sẽ tìm thấy nhiều cảm nhận âm khác nhau ở từng vị trí, đồng thời trong bạn sẽ phát sinh các cảm giác thích và không thích âm thanh cho các vị trí. Đây là trải nghiệm dễ có nhất. 
Còn nhớ cách nay khoảng hơn 8 năm, có một lần mình định đổi vị trí đặt dàn nghe nhạc của mình cho nhà gọn hơn ( vị trí các đồ vật khác không thay đổi), song sau một ngày loay hoay thì.. chúng lại quay về vị trí cũ vì  "không có vị trí nào tốt hơn".

Thứ hai: khoảng cách hai thùng loa. Khái niệm này tồn tại sau khi có âm thanh stereo ( âm thanh "nổi"  2 kênh). Khoảng cách này được chọn tùy theo diện tích thực tế và cảm nhận âm thanh "nổi" của bạn, nếu khoảng cách này quá lớn sẽ sinh hiệu ứng "nổi quá" làm âm nhạc mất hấp dẫn.
Theo mình, bạn hãy nghe nhạc stereo bằng tai nghe chất lượng tốt trước. Sau khi có cảm nhận Stereo trên tai nghe đủ thì đặt thùng loa sao cho có "định dạng cảm nhận" stereo tương tự tai nghe.


Thứ ba: vị trí ngồi nghe nhạc. Thường ở tư thế ngồi trong thưởng thức âm nhạc nghiêm túc.
Có một nguyên tắc cho vị trí ngồi nghe nhạc: vị trí ngồi nghe nhạc và hai vị trí  thùng loa tạo thành tam giác đều hoặc cân. phụ thuộc cảm nhận của bạn.
Thứ tư: vị trí tai người nghe với loa chính (loa lớn nhất trong thùng loa) . Theo mình, vị trí tai người nên bằng hoặc cao hơn loa chính một chút. 
*********
Cứu cánh: tóm lại ngắn gọn, bạn bố trí...dàn nghe nhạc sao cho khi nhắm mắt lại khi nghe nhạc bạn có cảm giác cả dàn nhạc Trước Mắt Bạn. 
Mời bạn xem hai video ngắn kèm theo, video thứ hai có nói tới việc bố trí loa cho định dạng âm thanh khác nhé ! 

Nguồn tham khảo : Goldsound.vn

Thân mến !

Đọc Thêm

"Loa" bass phụ

Chào Bạn !

Hình 1 là hình cặp thùng loa của Liên Xô khá phổ biến ở VN ở thế kỷ trước. 
Khi gặp dạng thùng này lần đầu tiên, mình chưa biết miếng cao su đen mỏng có tính đàn hồi rất cao, lắp vào lỗ giống hình ô van (trên hình, một miếng ở thùng loa bên trái đã bị tháo ra) có tác dụng gì. 

Hình 1 

Quan sát thấy đây là thùng loa kín hơi. Màng cao su cũng có vành nhún như loa thông thường, nghĩa là màng này cũng phải nhún như màng loa. ( Mình suy luận vậy !?
******
Và khi thùng loa hoạt động, dễ dàng kết luận: nó có tác dụng tăng tiếng bass vì màng chuyển động khá mạnh ( phập phồng)

Khi loa chính hoạt động, không khí trong thùng luôn giãn nở theo sự chuyển rời của màng loa chính.
Lúc này, xuất hiện lực tác động vào màng cao su từ phía trong làm nó chuyển động rung lên (nó cũng có vành nhún như loa thông thường) góp phần tạo thêm tiếng bass.
Đương nhiên, theo nguyên tắc, khi nhà sản xuất đã thêm chi tiết này thì tiếng bass sẽ lớn hơn. 

Hình 2

Hình 3

Hình 2: mặt trước một loa bluetooth, hàng Trung Quốc nhái hàng Bose Mỹ.

Hình 3: mặt sau (sau khi bỏ lưới) có gắn màng cao su làm tăng bass của loa.
Để cho nghe hay và chính xác, người ta dùng thuật ngữ "màng loa bass cộng hưởng !!" cho màng cao su này.

(Song, "dân chơi" Hi-End không OK vụ này, có lẽ vì chữ " phụ" hay " cộng hưởng" chăng !? hihi)

Giao diện gần đúng khi bạn Google "key":
  màng loa bass cộng hưởng

 

Hình 4

Cuối cùng, mời bạn xem sự chuyển động của màng bass cộng hưởng (mũi tên đỏ, hình 4) qua video 1 và sự "rùng rợn" hơn qua video 2 !!.

Thân mến !

Đọc Thêm