Ở bài viết về Non Bộ, tôi có viết "...quan sát kỹ hoạt động, sinh hoạt...của các loài cá mình nuôi"
Vậy mình thu thập được những điều gì ?
1.Tùy theo loài cá, song qua thực tế vài loài cá mình nuôi hồi đó thì cá chọi rất thích chui luồn các khe đá, khi chui luồn, động tác cơ thể của chúng lôi cuốn mình nhất.
Kế tới là cá Vạn Long với việc sử dụng rất khéo léo hai cọng râu mảnh mai mềm mại và rất dài của chúng.
2.Quay lại với cá chọi.
Thông thường, việc nuôi lâu cá trong bình hay chai nhỏ, chật hẹp cá thường dễ bị nấm. Khi đó vây và đuôi cá bị xoắn lại làm cá không bơi được ( nên dẫn tới tử vong khá nhanh) trông rất tôi nghiệp. Khi nuôi chúng trong hồ lớn, mình có cảm giác chúng rất thỏa mái và sung sướng giống như con người chúng ta được ở biết thự vậy !! hihi
Trong bể lớn rộng, chúng chọi nhau cũng đẹp hơn vì có khoảng trống cho các " đường quyền" !!
Khi chọi nhau, con nào yếu cơ là trốn chạy khá nhanh nên việc phân chia thắng bại không rõ ràng.
Đôi khi, việc chọi nhau trong bể có phát sinh hiện tương đáo đầu. Nghĩa là, con yếu phải trốn chạy hôm nay thì hôm sau lại thắng con thắng thế hôm trước...!!
Mặt khác, có lẽ ( !?) do có Căn Lànhnên mình thường hay can khi một trong hai con có xu hướng thua !!.
Cuộc sống là một chuỗi các thí nghiệm ?
A. Nghĩ vậy, nên mìn nảy sinh ý nghĩ mua rẻ có chọn lọc các con cá thua cuộc về dưỡng lại, phục hồi xem sao.
Còn nhớ có chú cá được mìn bỏ vô một bể kính khá rộng, cho thức ăn đủ đầy.Kế tiếp, mìn đổ khá nhiều rượu trắng vào bể.
Ngạc nhiên chưa khi thấy thân chú bắt đầu sẫm màu, đổi dần sang đen tím sẫm giống như sắp lâm trận.
Thiết nghĩ cũng giống con người khi có rượu thì mặt đỏ tía tai !! Cứ nghĩ sẽ thành công, mìn cho chú soi gương thì thấy chú nhìn chằm chằm vô gương một hồi rồi bơi đi nơi khác !!
Thôi cũng tốt, mìn tự an ủi chứ bình thường, cho chú soi gương là chú tái nhợt, nghiêng mình và có khi lồng trong bể như muốn thoát ra rất tội nghiệp.
B.Liệu cá có thể quên một kiếp sống?
Lần đó, mìn có chú cá chọi trắng, loài rất dai, lỳ đòn bị thua. Cho chú an dưỡng tới gần cả năm trong một lu nước mưa không ăn thua, mìn nảy sinh suy nghĩ trên và xử lý.
Cho chú vào một cái chai với ít nước cộng thêm chút...muối tinh !!. Sau mìn bắt đầu lắc chai mạnh dần !! Chắc lúc đó mìn quên có mìn Căn Lành.
Lắc một hồi thấy chú gần như hết thở ( qua việc quan sát mang của chú) mìn thôi và lại cho vào lu một thời gian ngắn.
Quả nhiên có hiệu quả ít nhiều khi thấy thời gian chú chọi sau đó có lâu hơn khá nhiều !!
Chắc chú chỉ "quên" trong một thời gian ngắn !?
Còn việc luyện cá?
Phần lớn chúng tôi thường dùng gương cho chúng tập vè với hình của chúng trong gương từ nhỏ. Cách khác là dùng các vật màu đen như hột nhãn dí vào chú sau khi đã sung từ phía bên ngoài chai hay bình.
Với mình hả? ( có thể ít ai nghĩ ra trò này)
Mìn lấy một chút nhựa đường ( màu đen), nặn hình con cá bằng với cá muốn luyện. phần đầu cá giả mìn se se nhỏ lại bằng hạt mè. Kế tiếp lấy cái tăm xỉa răng chọc vào cục nhựa này. Khi luyện, mìn cầm cây tăm cho cục nhựa vào và cũng cục cựa "vè" cá như thật.
Vui lắm, ban đầu cá tưởng thật, cá cũng mổ vô cục nhựa mà nó không hay. Tuy nhiên, tới cao trào là lúc hai đối thủ muốn ngậm miệng nhau thì nó cắn cục nhựa và phát hiện ra cá giả. Nó lập tức lảng và không vè nữa.
Tức chết !!
------------
Một quy luật tâm lý.
Lần đó mình có thay nước một hồ non bộ mà trong hồ có một con cá chọi) rất đẹp và điều quan trọng là mình đã thấy nó trước khi làm việc. Và kỳ lạ là sau khi nhấc hết non bộ, và rút gần hết nước thì... không thấy cá đâu.
Cá nhảy ra chăng ? không thấy .
Băn khoăn và khá bức xúc, mình chợt liền hét lên khoảng chín mười lần: - " Ôi ! cá đâu rồi ồi ồi "
Lưu ý : - Hét lên trong tâm trạng vui vẻ !!.- Cách này không tuyệt đối có kết quả.
Các bạn có hay coi phim hành động Mỹ ? Thường khi quên mật khẩu, các hacker ( trong phim) thường múa cây viết một hồi khi ngồi trước máy tính. Họ cũng áp dụng hiệu ứng này.
Bạn là người khỏe mạnh và muốn bệnh sẽ phát sau một thời gian - Giải pháp : Chỉ việc buồn phiền giận hờn.
Có sự liên hệ mật thiết giữa cơ thể xác thịt (vật lý) và tâm lý của mỗi con người.
Hiệu ứng này cũng được áp dụng để giả quyết mọi " bài toán" trong cuộc sống đó bạn.
Cuối bài, mời bạn xem một video cá đá rất đẹp, thú vị. Đặc biệt trong video, có cả hình ảnh tự nhiên và quay chậm các chú cá màu trắng ngà có động tác phùng mang, mổ đối thủ giả ( là hình trong gương) để bạn thưởng thức.
Hôm nay tôi kể về thú vui chơi non bộ kèm một nỗi băn khoăn thắc mắc của tôi từ hồi nhỏ mà mãi tới 2010 tôi mới có câu trả lời.
--------- Thuở nhỏ, thập niên 1960, cạnh nhà tôi là nhà một bác tên Thơm, Lương Vinh Thơm.
Bác chơi cây kiểng, buôn bán đồ cổ và cá cảnh. Nhà bác khá rộng, bày vài bể kính rất lớn.
Về non bộ, bác chơi cả non bộ trên cạn và dưới nước.
Ở non bộ cạn, tôi còn nhớ như in hành ảnh cây chuối nhỏ xíu được hãm sao cho vừa nhỏ để tương ưng với kich thước non bộ và vẫn ra buồng và có quả đàng hoàng !! Thật kinh hãi
Về non bộ trong nước, bác để các hòn non bộ được chế tác từđá san hô, ngập hoàn toàn trong nước với rêu xanh rải rác trên bề mặt, bác thả nhiều loại cá cảnh như cá vàng, thần tiên (ông tiên), mây chiều (bảy màu), cá kiếm, hồng chì kỳ...( tên hồi đó ở miền Bắc) với nhiều màu sắc rất đẹp. Non bộ trong bể có các hang hốc để cá chui vào ra, lại cả rong và cây mọc trong nước rất đẹp.
Các hồ có tranh màu xanh nước biển ở mặt sau làm phông tôn vẻ đẹp toàn bộ. Tất nhiên, mỗi lần sang nhà bác là mỗi lần bị hút hồn bởi hình ảnh hàng đàn cá đủ loại như cá vàng, cá thần tiên , cá bảy màu, kiếm...bơi luồn lách, chơi đùa ra vào hang khe của non bộ.
--------------
Song, cuộc sống là chuỗi các sự kiện?
Hôm đó là 16/4/1972, ngày cao điểm trong đợt ném bom của Mỹ, một quả bom khá lớn đánh trúng trọn căn nhà cách nhà tôi khoảng 400m. Hồi đó, theo lệ, cứ sau khi còi báo yên, sẽ có hiện tương "hôi của".
Lần này, ông anh bạn hàng xóm rất thân tôi chạy qua khu nhà bị bom đánh và vài phút sau, nhanh như chớp, ổng bệ về MỘT hòn non bộ sứt mẻ do bị rơi đổ cho tôi vì anh biết tôi rất thích non bộ.
Mà hình như trên đời này luôn có sự sắp đặt khi nhà tôi lại có sẵn một hồ bằng xi măng rất lớn đặt vừa hòn non bộ sứt mẻ trên vào.
Thế là có điều kiện quan sát kỹ hoạt động, sinh hoạt của các loài cá mình nuôi.
---------
Hẳn bạn rất rõ nhưng khó khăn, vất vả của Thời Bao Cấp?
Vậy là từ đó trong khoảng 6 năm sau, ngoài giờ phải học (rất ít ỏi !!), tôi suốt ngày hì hục với non bộ và ...cá..!!
Vậy hẳn tôi thấy những gì mình đẹp và thú vị?
Đẹp và Thú vị lắm chứ, song mỗi lần nhìn một hòn đá trong hồ, trong tôi luôn nghi vấn, thấy thiêu thiếu ...
Một điều gì đó không rõ ràng nhưng nó chỉ thỉnh thoảng nổi lên chút bất chợt trong tâm thức !?
Rồi tới 1990, tôi có tham quan Dinh Độc Lập.
Trời, các tác phẩm non bộ trong đó thật đẹp, quyến rũ. Song, tôi không thể tự giải nghi vấn trên dù lý do hiển hiện ngay trước mắt !! Năm 2010, khi bén duyên với một bài viết về non bộ tôi mới ..vỡ lẽ:
Một tác phẩm non bộ tối thiểu phải có hai viên đá, viên chủ và viên khách...
Hồi nhỏ tôi cứ chơi có một viên, thiếu nên ..băn khoăn vài chục năm trời !!
Hôm nay, khi nghe nhạc phẩm " should I laugh or cry " của ABBA , tình cờ, tôi mang một câu hỏi rất đơn giản hỏi chat GPT và sau đây là đoạn đối thoại gồm bốn câu hỏi (A,B,C,D) sau:
A. Hỏi : ý nghĩa của bài hát "should I laugh or cry "của band ABBA
Trả lời : Bài Should I Laugh or Cry của nhóm ABBA nói về sự tan vỡ của một mối quan hệ khi tình yêu đã hết nhưng hai người vẫn còn sống cùng nhau.
Cảm xúc trung tâm của bài là bối rối và mỉa mai: không biết nên cười hay khóc trước tình trạng lạnh lẽo đó.
1. Nội dung chính của bài hát
Bài hát mô tả một cặp đôi:
Họ ngồi cùng bàn, ăn cùng bữa, sống chung nhà.
Nhưng không còn thật sự nói chuyện với nhau.
Những lời nói chỉ còn là xã giao, lịch sự giả tạo.
Người trong cuộc nhận ra: mối quan hệ chỉ còn hình thức.
Vì vậy mới xuất hiện câu hỏi:“ Should I laugh or cry?” – Tôi nên cười hay nên khóc đây?
Cười vì tình huống trở nên quá lố bịch.
Khóc vì một tình yêu từng thật sự tồn tại đã chết.
Vậy đã bao giờ bạn lâm hoàn cảnh này chưa?
2. Ý nghĩa sâu hơn
Bài hát phản ánh một trạng thái rất thực tế trong đời sống:
Khi tình yêu chết trước khi mối quan hệ kết thúc.
Nhiều cặp đôi: không còn yêu, không còn gần gũi
nhưng vẫn ở cùng nhau vì thói quen, trách nhiệm hoặc hoàn cảnh.
Cảm giác lúc đó là: trống rỗng, lúng túng, không biết nên phản ứng thế nào
Đó chính là tâm trạng của người hát.
3. Bối cảnh đặc biệt của bài hát
Điều khiến bài hát này có chiều sâu là: Nó được phát hành năm 1981 trong album The Visitors, khi các thành viên Björn Ulvaeus và Agnetha Fältskog, cũng như Benny Andersson và Anni‑Frid Lyngstad, đều đã trải qua ly hôn.
Vì vậy nhiều người cho rằng bài hát phản ánh tâm trạng thật của chính họ trong giai đoạn đó.
4. Cái hay của bài hát
Điểm đặc biệt của bài này: Không bi lụy, không kịch tính, mà lạnh lẽo, châm biếm và rất thật.
Nó giống một khoảnh khắc khi bạn nhận ra:
Một mối quan hệ đã kết thúc từ lâu…
chỉ là hai người chưa chính thức rời đi.
Nếu bạn muốn, tôi có thể giải thích thêm 2 câu rất sâu sắc trong bài này – nhiều người nghe ABBA lâu năm cũng thấy “đau” khi hiểu ý của chúng.
Hỏi : ok
Có hai đoạn trong bài Should I Laugh or Cry của ABBA được nhiều người cho là đắt giá nhất, vì chúng diễn tả rất rõ cảm giác của một mối quan hệ đã chết nhưng vẫn còn tồn tại.
1. “We sit down at the table…”
Ý của đoạn này là:
Hai người vẫn ngồi ăn cùng nhau mỗi ngày.
Bề ngoài nhìn vào: vẫn là một gia đình, vẫn sinh hoạt như bình thường nhưng thực chất: không còn sự thân mật, không còn chia sẻ thật lòng, mọi câu nói chỉ là lịch sự xã giao.
Nó giống cảm giác: hai người lạ sống chung trong cùng một ngôi nhà.
Đây là một dạng cô đơn rất đặc biệt: cô đơn ngay khi đang ở cạnh người từng rất thân.
2. “This situation makes me feel so strange…”
Ý sâu của đoạn này: Người trong cuộc bắt đầu nhìn mối quan hệ từ bên ngoài, như một khán giả.
Họ tự hỏi: chuyện gì đã xảy ra? tại sao mọi thứ trở nên như thế này?
Và cuối cùng chỉ còn một phản ứng:
“Should I laugh or cry?”
Cười vì tình huống quá trớ trêu.
Khóc vì tình yêu từng có giờ chỉ còn là kịch.
Đây là cảm giác mỉa mai của người đã tỉnh ra, khi nhận ra một mối quan hệ chỉ còn là vở diễn xã hội.
3. Vì sao bài này rất “đời”
Album chứa bài hát này là The Visitors (1981).
Thời điểm đó cả hai cặp đôi trong nhóm ABBA đều đã ly hôn.
Vì vậy những bài trong album này thường: sâu sắc hơn, buồn nhưng rất tỉnh táo, giống như nhìn lại tình yêu sau khi nó đã vỡ.
✅ Nói ngắn gọn:
Bài hát không nói về lúc chia tay.
Nó nói về giai đoạn trước khi chia tay — khi hai người đã hết yêu nhưng vẫn còn ở bên nhau.
Đây là một trạng thái tâm lý mà rất nhiều người trưởng thành từng trải qua.
B. Hỏi : ý nghĩa của bài hát "sitting in the pamtreet "của band ABBA?
Bài Sitting in the Palmtree của nhóm ABBA là một bài khá vui và hài hước, khác hẳn những bài sâu sắc về tình yêu sau này của họ. Nó nằm trong album Waterloo (1974), giai đoạn đầu khi ABBA còn thích những bài hát nhẹ nhàng, có tính kể chuyện.
1. Nội dung câu chuyện của bài hát
Bài hát kể về một chàng trai ngồi trên cây cọ (palm tree) để: quan sát một cô gái mình thích hy vọng gây ấn tượng với cô. Nhưng tình huống lại khá ngớ ngẩn và buồn cười:
Anh ta ngồi trên cây tưởng rằng mình trông rất “ngầu” nhưng thực ra chỉ giống một anh chàng ngốc đang làm trò để gây chú ý.
Tóm lại: một kiểu tán tỉnh vụng về của đàn ông trẻ tuổi.
2. Ý nghĩa chính
Bài hát nói về: sự ngốc nghếch nhưng đáng yêu của tình yêu tuổi trẻ. Khi thích ai đó, con người thường làm những việc rất kỳ lạ,cố gây chú ý đôi khi tự biến mình thành trò cười mà không biết.
Ngồi trên cây cọ ở đây giống như một biểu tượng của việc cố tỏ ra đặc biệt để được chú ý.
3. Sắc thái hài hước
Điền đặc biệt của bài này: nhịp điệu vui lời ca có tính châm biếm nhẹ,nó giống một câu chuyện: một anh chàng tưởng mình rất lãng mạn, nhưng thực ra lại khá buồn cười.
ABBA thời kỳ đầu có khá nhiều bài kiểu này – vui, hơi “ngốc nghếch”, và mang tính giải trí.
4. Điểm thú vị
Sau này khi nghe lại, nhiều người thấy bài này khác hẳn các ca khúc trưởng thành hơn của ABBA như:
The Winner Takes It All.
Knowing Me, Knowing You
Những bài sau này nói về tình yêu tan vỡ và tâm lý rất sâu, còn “Sitting in the Palmtree” chỉ đơn giản là một câu chuyện vui về sự vụng về khi đang yêu.
✅ Nói ngắn gọn:
Bài hát muốn nói rằng khi thích ai đó, con người đôi khi làm những hành động rất ngớ ngẩn để gây chú ý — nhưng chính điều đó lại dễ thương...
C Hỏi : ý nghĩa của bài hát "another town another train "của band ABBA?
( Đó giờ, nghe bản này cứ ngỡ họ kể về các chuyến đi chơi của " 4 anh chị " cưỡi tàu hỏa qua từng thị trấn !! hihi)
Bài Another Town, Another Train của ABBA là một ca khúc khá sớm (1973), mang màu sắc country/folk nhẹ và có nội dung rất “đời”: cảm giác cô đơn khi phải rời xa người mình yêu, liên tục di chuyển mà không có điểm dừng.
1. Nội dung chính
Bài hát kể về một người (thường hiểu là người đàn ông):
phải rời khỏi người mình yêu liên tục lên tàu, đi qua hết thị trấn này đến thị trấn khác, sống một cuộc đời di chuyển không ngừng.
Câu “another town, another train” lặp lại như một vòng lặp:
hết nơi này → lại lên tàu → đến nơi khác → rồi lại rời đi
2. Ý nghĩa cốt lõi
Bài hát nói về: Sự cô đơn trong cuộc sống lang bạt
Không phải kiểu cô đơn kịch tính, mà là sự lặp đi lặp lại đều đều mệt mỏi.
Người trong cuộc:nhớ người yêu nhưng không thể quay lại,
cũng không thực sự thuộc về nơi nào.
3. Tâm trạng bên trong: Điều đáng chú ý là cảm xúc trong bài không quá bi lụy không bùng nổ mà là buồn một cách lặng lẽ.
Giống kiểu:
“Mình vẫn tiếp tục sống… nhưng trong lòng thì trống rỗng.”
Đây là dạng buồn rất trưởng thành: chấp nhận hoàn cảnh, nhưng không còn niềm vui.
4. Ý nghĩa rộng hơn
Bài này cũng có thể hiểu rộng ra: cuộc sống của những người phải đi làm xa, đi công tác, đi kiếm sống, hoặc những người chạy theo công việc mà đánh mất tình cảm.
Nó đặt ra một câu hỏi ngầm:
Bạn đang di chuyển vì điều gì… và cái giá bạn trả là gì?
5. Vì sao bài này “nhẹ mà sâu”
Dù là giai đoạn đầu của ABBA, bài này đã có dấu hiệu quan sát rất thật về đời sống, không tô hồng, không bi kịch hóa.
So với những bài sau như The Winner Takes It All, nó chưa “đau” bằng,
nhưng lại có một kiểu buồn âm ỉ, kéo dài.
✅ Nói ngắn gọn:
Bài hát nói về một cuộc đời luôn di chuyển nhưng không có nơi thuộc về — và nỗi cô đơn khi phải rời xa người mình yêu.
D. Hỏi : còn bài " nina, pretty ballerine"
( Bản này..cũng thế khi có tiếng tàu hỏa vào đầu bài hát mà tôi hồi nhỏ rất thích xem..tàu hỏa ( trả em hồi đó đưa nào cũng thích) !! hihi)
Bài Nina, Pretty Ballerina của ABBA (trong album Ring Ring, 1973) là một câu chuyện khá hay về hai con người – hai cuộc đời hoàn toàn khác nhau – tồn tại trong cùng một người phụ nữ.
1. Câu chuyện trong bài
Ban ngày, Nina là một cô gái bình thường làm công việc lặp lại, đơn điệu sống cuộc sống không có gì đặc biệt.
Nhưng khi đêm đến, cô trở thành
“pretty ballerina” – một vũ công xinh đẹp tỏa sáng trên sân khấu được chú ý, được ngưỡng mộ.
👉 Hai hình ảnh đối lập: ban ngày: bình thường, mờ nhạt, ban đêm: rực rỡ, đầy sức sống.
2. Ý nghĩa sâu hơn
Bài này không chỉ nói về nghề vũ công. Nó nói về Con người thật vs. cuộc sống phải sống
Nina có hai thế giới:
Thế giới thực nhàm chán bị bó buộc không thể hiện hết bản thân.Thế giới “sân khấu” tự do sống đúng con người mình được công nhận
3. Thông điệp chính: Bài hát phản ánh một điều rất phổ biến:
Nhiều người sống một cuộc đời bình thường ban ngày, nhưng chỉ thực sự “sống” khi họ được là chính mình.
Điều này có thể là: nghệ thuật (như Nina) đam mê cá nhân,
hoặc một “phiên bản khác” của chính mình mà xã hội không thấy.
4. Một lớp nghĩa hơi “chua nhẹ”:
Nếu nhìn kỹ, bài này không hoàn toàn vui, Nina chỉ tỏa sáng trong thời gian ngắn sau đó lại quay về cuộc sống cũ.
👉 Nghĩa là: hạnh phúc của cô không bền vững nó giống như một sự “trốn thoát tạm thời”.
5. Vì sao bài này đáng chú ý
Dù là giai đoạn rất sớm của ABBA, bài này đã cho thấy họ không chỉ viết nhạc vui mà đã bắt đầu chạm tới tâm lý con người và bản sắc cá nhân.
So với: Sitting in the Palmtree → vui, nhẹ thì “Nina, Pretty Ballerina” → sâu hơn và có chút suy tư.
✅ Nói ngắn gọn:
Bài hát nói về một con người có hai cuộc sống: một cuộc sống bình thường để tồn tại, và một cuộc sống rực rỡ nơi họ được là chính mình.
Nếu bạn để ý, 4 bài bạn hỏi đều có một điểm chung rất hay:
ABBA không chỉ viết về tình yêu, mà còn viết về “vai diễn” của con người trong cuộc sống.
Nếu muốn, tôi có thể chỉ ra một quy luật rất thú vị trong cách ABBA xây dựng nhân vật trong các bài hát – hiểu được cái này bạn sẽ nghe nhạc của họ “thấm” hơn hẳn.
Hỏi : sao vào đầu bài hát có tiếng nhu tiếng còi tàu hỏa?
Bạn nghe rất tinh đấy — chi tiết đó không phải ngẫu nhiên.
Trong bài Nina, Pretty Ballerina của ABBA, âm thanh giống còi tàu/tiếng chuyển động ở đầu bài được dùng như một hiệu ứng kể chuyện (sound effect).
1. Ý nghĩa trực tiếp của âm thanh đó
Nó tạo cảm giác bắt đầu một hành trình chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác giống như khi tàu rời ga → bước vào một không gian khác.
2. Liên hệ với nội dung bài hát
Trong bài này, Nina có hai thế giới:
ban ngày → cuộc sống bình thường
ban đêm → “pretty ballerina”
👉 Âm thanh mở đầu giống như một “cú chuyển cảnh”: từ cuộc sống thường ngày → bước vào thế giới sân khấu.
Nó giống kiểu kéo rèm sân khấu lên hoặc “đổi vai” của nhân vật.
3. Một lớp nghĩa tinh tế hơn
Âm thanh kiểu tàu hỏa còn gợi cảm giác chuyển động liên tục, cuộc đời trôi đi không dừng lại.
Điều này hợp với ý ngầm của bài:
Nina không thể ở mãi trong ánh đèn sân khấu
cô chỉ “đi qua” nó mỗi ngày — rồi lại quay về đời thường.
4. Phong cách ABBA thời kỳ đầu
Ở album Ring Ring, ABBA hay dùng: hiệu ứng âm thanh cách mở đầu mang tính “kịch” để làm bài hát giống một câu chuyện có mở cảnh rõ ràng, chứ không chỉ là nhạc đơn thuần.
✅ Nói ngắn gọn:
Tiếng giống còi tàu ở đầu bài là một dụng ý nghệ thuật, nhằm tạo cảm giác bắt đầu hành trình / chuyển sang một thế giới khác, đúng với việc Nina “biến đổi” giữa hai cuộc sống.
Nếu bạn thích kiểu “có âm thanh kể chuyện” này, ABBA còn vài bài dùng thủ pháp tương tự — tôi có thể chỉ ra để bạn nghe sẽ thấy rõ hơn cách họ “dẫn người nghe vào câu chuyện”.
Hỏi : ok?
Ok, vậy tôi chỉ cho bạn vài bài của ABBA có kiểu “mở đầu là đã kể chuyện” — nghe kỹ sẽ thấy họ rất có dụng ý, không phải làm cho vui.
1. Money, Money, Money
Mở đầu bằng tiếng piano rất “kịch”.
Tạo cảm giác như bước vào một vở diễn về cuộc sống khó khăn.
👉 Ngay từ vài giây đầu đã hiểu:
đây không phải bài vui — mà là câu chuyện về áp lực tiền bạc.
2. The Day Before You Came
Nhạc vào rất đều, lạnh, gần như “máy móc”.
Giống nhịp sống lặp lại mỗi ngày.
👉 Hiệu ứng này cố ý để bạn cảm thấy sự đơn điệu trước khi tình yêu xuất hiện.
3. Fernando
Mở đầu nhẹ, như một ký ức xa xưa.
Có cảm giác ngồi kể lại chuyện cũ bên đêm yên tĩnh.
👉 Bạn chưa cần nghe lời đã thấy:
đây là hồi tưởng, hoài niệm.
4. Eagle
Intro dài, bay bổng, hơi “phiêu”, tạo cảm giác thoát khỏi thực tại.
👉 Dẫn thẳng vào chủ đề: tự do, vượt khỏi giới hạn.
5. Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight)
Nhịp synth lặp lại, hơi “ám ảnh”, nghe là thấy ngay cô đơn trong đêm.
👉 Không cần lời, bạn đã cảm được: một người đang thiếu vắng ai đó.
6. Quay lại bài bạn hỏi:
Nina, Pretty Ballerina
Âm thanh kiểu “tàu chạy / chuyển động”
👉 Dẫn bạn vào:
một hành trình – một sự biến đổi giữa hai cuộc đời
Kết luận ngắn gọn
ABBA rất giỏi một thứ:
dùng 5–10 giây đầu để “lập trình cảm xúc” cho người nghetrước khi bạn hiểu lời, bạn đã cảm đúng hướng của bài hát.
Nếu bạn nghe nhạc kiểu này, đừng nghe lướt.
Hãy để ý 10 giây đầu — bạn sẽ bắt đầu “đọc” được bài hát, không chỉ nghe nữa.
Nếu bạn muốn, tôi có thể chỉ bạn cách nghe ABBA kiểu “giải mã” — nghe 1 bài nhưng hiểu sâu gấp 3–4 lần người bình thường.
chỉ ra một quy luật rất thú vị trong cách ABBA xây dựng nhân vật trong các bài hát?
Có một quy luật rất “đắt” trong cách ABBA xây dựng nhân vật — nếu bạn nhận ra, gần như bài nào của họ cũng “lộ bài”:
🔑 Quy luật:
Nhân vật của ABBA thường sống trong “2 lớp thực tại”
Bên ngoài (vai diễn) vs. Bên trong (cảm xúc thật)
1. Họ hiếm khi viết về con người “đơn lớp”
Nhân vật trong nhạc ABBA gần như luôn đang làm một điều nhưng cảm một điều khác.
👉 Tức là có sự lệch nhau giữa hành động và nội tâm.
2. Ví dụ rất rõ
Nina, Pretty Ballerina
Bên ngoài: cô gái bình thường
Bên trong: một người tỏa sáng trên sân khấu
👉 2 con người trong 1 cơ thể
Should I Laugh or Cry
Bên ngoài: một cặp đôi vẫn sống cùng nhau
Bên trong: tình cảm đã chết
👉 đóng vai “còn yêu”
The Winner Takes It All
Bên ngoài: chấp nhận thua, nói lý trí
Bên trong: đau đớn, mất mát
👉 giả vờ mạnh mẽ
Dancing Queen
Bên ngoài: cô gái vui vẻ, nhảy múa
Bên trong (ngầm): khoảnh khắc đẹp này rất ngắn ngủi
👉 niềm vui có thời hạn
Another Town, Another Train
Bên ngoài: tiếp tục di chuyển, sống bình thường
Bên trong: cô đơn, không thuộc về đâu
👉 cơ thể đi tiếp – tâm hồn đứng lại
3. Vì sao họ viết kiểu này?
Vì họ hiểu một sự thật rất “đời”:
Con người hiếm khi sống đúng hoàn toàn với cảm xúc thật của mình.
Chúng ta thường:
cười khi đang buồn
ở lại khi đã muốn rời đi
tỏ ra ổn khi bên trong đang vỡ
4. Thủ pháp họ hay dùng
ABBA thường:
dùng nhạc nghe có vẻ vui
nhưng lời lại không hề vui
👉 tạo ra một kiểu “mâu thuẫn cảm xúc”
Ví dụ điển hình:
Mamma Mia → giai điệu vui, nhưng là mắc kẹt trong tình yêu
SOS → nhạc đẹp, nhưng là cầu cứu
5. Điểm khiến họ khác nhiều band khác
Nhiều nghệ sĩ:
buồn → viết buồn
vui → viết vui
Còn ABBA:
vui mà buồn bên trong
bình thường mà đang rạn nứt
👉 Chính sự “lệch pha” này làm nhạc của họ nghe lần đầu thì dễ, nhưng càng nghe càng thấm.
🎯 Kết luận gọn
Quy luật của ABBA:
Nhân vật luôn có 2 lớp: cái họ đang sống và cái họ thật sự cảm.Nếu bạn muốn nâng level nghe nhạc lên rõ rệt, lần tới nghe ABBA, hãy tự hỏi:
“Nhân vật này đang đóng vai gì?”
“Cảm xúc thật của họ là gì?”
Chỉ cần trả lời được 2 câu đó, bạn sẽ thấy bài hát sâu hơn rất nhiều.
Với tôi, ngay từ nhỏ, Noel là những ngày rất vui kéo dài tận tới sau tết âm lịch.
Vào những dịp này, anh tôi thường mua một cây thông khá lớn, nó cao chừng 1.5m. Đặc biệt hồi đó, những năm 196x, thị trường có bán những loại thông có phiến là phẳng tăm tắp như được ép vào các trang sách lâu ngày làm tôi ngắm hoài không chán.
Bóng đèn giống 99% bóng đèn hồi đó
Kế tiếp, anh tôi mua rất nhiều loại bóng đèn 2,5 vôn (dùng cho đèn pin xài hai pin "đại", mắc nối tiếp với nhau sao cho dây đèn chịu được điện áp lưới 110v khi đó.
Phiền nỗi có hai loại âm thanh rất khó chịu khi đèn nháy. Một là tiếng xoẹt xoẹt khi cánh quạt tiếp xúc tiếp điểm. Hai là rột roạt trên radio .. Hihi.
Chưa hết, mỗi khi mất điện, lại phải đánh đà cho cánh quạt quay ..Huhu.
Vì vậy, khi cho đèn nhấp nháy thì phải tắt radio đi vì tia lửa gây tiếng rột roạt.
Tuy nhiên, thực trạng đã được thay đổi. Vào những năm sau, anh tôi không dùng cánh quạt nữa mà dùng " con chuột" ( state trong các bộ đèn tuýp (neon) phổ biến tới tận khoảng năm 2020 (!?) ở Việt Nam.
----------
Còn Noel năm nay, 2025?
Sài Gòn chiều tối 24 mưa khá lớn làm tôi không mua đồ trang trí cây thông được nên đành chấp nhận !! hihi
1. Sự quay trở lại của bạn " Lá Xanh Tarot" ( tên kênh YouTube cũ đã bị bạn đó hủy từ lâu)
Giao diện trang chủ kênh YouTube mới của bạn đó
2.Trong video (**) có tiêu đề gần giống tiêu đề bài viết này trên Kênh YouTube của mình mình chỉ nêu vấn đề trong vài phút ( được bạn Misa minói trong video này(*) với thời lượng 2h25 phút) lại kèm theo một câu nói vui thì làm sao người xem hiểu được..!!
B. Vậy bạn có biết và đã xem các video trên kênh YouTube " Lá Xanh Tarot" chưa? Nếu chưa, rất mong bạn vô video này trên kênh của mình để nghe mình nói một chút về bạn đó.
C.Giờ chúng ta quay trở lại với Câu nói mình thấy vuimà bạn ấy nói trong video (*) :
- Nếu không " hoàn thành" " nhiệm vụ" thì nợ nần, lao tù, khổ sở cùng cực thôi. " vui" mà ..cảm thấy đắng lòng...
Là an ủi cho ai đó nếu chưa làm được các việc khó như các nội dung trên
Vậy câu hỏi đặt ra: " học kỳ hai bắt đầu khi nào" ?
Trả lời: khi bắt đầu chớm tỉnh thức. Tỉnh thức là món quà khi bạn làm được nhiều việc khó với đủ số lượng kèm chất lượng...
Biểu hiện của tỉnh thức:
- Thưởng thức được sự khổ đau !!.
- Có thể "bị" đa số cho là người bất bình thường, khó hiểu.Chính xác thôi vì Tỉnh Thức không có khuôn mẫu.
- Vậy sau Tỉnh Thức là gì? vẫn thế, có thể vẫn vất vả, vẫn khổ đau !!.. hihi.
--------------
GIẢI PHÁP:
Bạn !
Qua quan sát cuộc sống, bạn sẽ thấy khi con người từ khi chào đời đã phải "Nhìn Ra Ngoài" ( NRN) nhằm đối phó, xử lý...các thông tin để được an toàn.
Song, ngoài NRN còn có " Nhìn Vào Trong" ( NVT) nữa. Chỉ cần NVT con người sẽ dần..là Chính Mình, qua một thời gian nhất định, chắc chắn bạn sẽ thấy Cứ Để Sự Việc là chính nó.
Khi đó, các việc khó trên dần thành ít khó và.. không khó.
Được biết, trước khi chia tay, các thành viên của band nhạc " The Beatles đã sáng tác và cùng nhau ca bản Let's it be
Cuối cùng, mời bạn click vô hình ảnh dưới để xem video (**)
Bạn tin hay không tin, điều đó chẳng mảy may ảnh hưởng tới thuộc tính này của cuộc sống, thiên nhiên và vũ trụ.
*******
Trong sinh hoạt, cuộc sống thường ngày, nếu có giao tiếp đủ rộng với các tầng lớp trong xã hội.
Kế tiếp, chịu khó thống kê, quan sát, suy nghĩ, đúc kết...tới nay, mình tạm thống kê rằng: có 4 "tầng" cá tính, quan điểm, xử sự hay mô hình phản ứng với các tác động từ bên ngoài.
Những người mà trong hầu hết mọi suy nghĩ, lời nói, hành động của họ, họ chỉ thích, chỉ biết đấu tranh (hoặc chạy trốn) trong mọi hoạt động.
Họ hơn thua từng chút, với họ, niềm vui duy nhất : tìm cách thỏa mãn "cái tôi" của họ. Không có gì lớn hơn "cái tôi" của chính họ. Họ không bao giờ biết tự đặt câu hỏi cho bản thân. Vì vậy, tầng 1 "thấp nhất", giai đoạn đầu tiên của hành trình tâm linh. Có thể coi giống ở loài thú, vì bạn sẽ thấy chúng chỉ có hai xử lý duy nhất: đấu tranh và trốn chạy.Những người thuần tầng này không có các khái niệm như Bình An, Nhẹ Nhàng, Thư Thái, An Vui.
Về niềm tin vào tâm linh, tầng 1 có thể hoàn toàn không tin hoặc tin ở dạng thức mù mờ, không thông qua trải nghiệm vì cuộc sống với họ chỉ là hưởng thụ.
Là những người có xét tới tác động qua lại. Họ có nghĩ tới quyền lợi...của người khác nhưng ..học coi là thứ yếu với các mức độ khác nhau tùy thời, tùy hoàn cảnh...
Theo tôi, tầng 2 phổ biến hơn cả, khác tầng 1,họ đã biết , quan tâm thọ hưởng một chút trạng thái Bình An, Nhẹ Nhàng, nhưng mức độ thấp, họ cho là "hàng" xa xỉ.
Về niềm tin vào tâm linh, con người ở tầng 2:
- Một số có thể hoàn toàn không tin tâm linh nhưng có khi mộ số khác lại tin tuyệt đối, sống theo một số ít quy tắc tâm linh.
- Một số khác tin theo số ít các trải nghiệm nhất định của bản thân.
Trái với 2 tầng trên. Người ở tầng 3 đặt nặng giá trị An Vui, Bình An của Tâm Trí với mức độ từ trung bình tới cao. Ở tầng này, con người bắt đầu có xu hướng nặng về cống hiến, coi nhẹ tới rất nhẹ quyền lợi bản thân.
Ở tầng này,con người thường tự đặt câu hỏi, quán chiếu các sự vật hiện tượng xung quanh, xu hướng hài hòa, hòa nhập.
Về niềm tin vào tâm linh, con người ở tầng này chú trọng nhiều tới các trải nghiệm tâm linh, họ tin mức độ rất cao. Song họ có thể có ý thức phân biệt với tầng 1,2 rất rõ rệt. Một số thường hay nói nhiều tới tâm linh..
3 tầng trên là mình phân cấp riêng cho bạn dễ hiểu. Thực tế, 3 tầng nàythường trộn lẫn với nhau,có các mức độ của từng tầng cũng khác nhau ở các hoàn cảnh, sự việc,...hay tuổi tác.
Là sự đột phá, chuyển biến lớn khi lên được tầng này. Lúc này, An Vui, Bình An của Tâm Trí rất bền vững, ổn định. Ở tầng này, vật chất chỉ được coi như một Phương Tiện để có giá trị tinh thần khác. Họ đoạn tuyệt hẳn và không thể như ở tầng 1,2 được nữa.
Đặc biệt: Ở tầng 4 này con người bắt đầu sống nhiều với trực giác, họ luôn sử dụng trực giác, một loại cảm giác không thể nhận ra khi ở tầng 1,2( trừ trường hợp đặc biệt).
Về niềm tin vào tâm linh, con người ở tầng 4 sống hoàn toàn với tâm linh, nếu có nói, họ không còn tô vẽ, phóng đại, huyền ảo hóa tâm linh. Có thể mọi người không biết họ "theo" tâm linh nữa.
****
* Với yêu thương có điều kiện, mức độ yêu thương, cảm thông sẽ tăng dần từ tầng 1, độ gắt của điều kiện trên sẽ giảm dần từ 1.
* Về việc nhận biết ra nhau: Tương tự các lĩnh vực khác của khoa học, tầng cao (4) sẽ nhận diện rõ ràng các tầng 1,2,3. Ngược lại, ở các tầng 1,2,3 không thể nhận diện ra tầng 4, sự yêu thương không cần điều kiện ở tầng 4 là một sự Tày Trời, Không Thể Hiểu được với tầng 1,2, thậm chí 3.
* Về mâu thuẫn, đối kháng, khổ đau: Chúng sinh ra bởi 3 tầng cơ bản (!!) 1,2,3.
Theo sự hiểu biết hạn hẹp, nghiệp dư của mình thì để các " tầng" trong các mạch điện tử luôn làm việc với nhau ăn ý, nhịp nhàng, "ngon lành" thì điều kiện bắt buộc là phải có sự " phối hợp trở kháng" tốt
Tương tự, khái niệm " phối hợp trở kháng" cũng phải thỏa khi phối hợp loa và âm ly. Điều này được mình rút ra khi nghe các bộ dàn nghe nhạc đồng bộ cùng hãng như Sony, Pana...Ở các bộ này, sự phối hợp trở kháng đã được nhà sản xuất tối ưu.
Tuy nhiên, do:
1. Tâm lý cho rằng khi dùng cả bộ đồng bộ như trên là .."quê mùa" từ rất lâu nên đã là dân chơi thì không dùng máy bộ !!.
2. Khái niệm thế nào là chất lượng, là nghe hay của con người rất tương đố và luôn thay đổi ( tâm Vô Thường)
Và trong giới "AudioFile" ( người nghe nhạc sành điệu !!) dần hình thành khái niệm " sự tương hợp" của Âm Ly và Loa. Ví dụ, với một âm ly San Sui thì phải đi kèm với loa Pioneer , Kenwood thì phải kèm loa Onkyo....thậm chí sự đòi hỏi còn cao hơn ở chỗ ngoài tên hãng sản xuất còn là Modei XYZ.
Vậy bản chất của " nghe hay" phụ thuộc các yếu tố nào?
Số là tác giả đã nghe nhạc với amly SanSui D607 AU và cặp loa Onkyo trong nhiều năm.
Loại trừ yếu tố giá thành, nó còn phụ thuộc kích thước loa, hãng sản xuất, phòng nghe nhạc, tâm lý hiện trạng...và " air" của người thưởng thức.
1993, đó là thời điểm băng từ video bắt đầu phổ biến được 3 năm ở VN, các đầu video trở thành thiết bị không thể thiếu.
Với các bà, các cô ưa phim bộ tình cảm sướt mướt, tấu hài, các anh các cậu bé ưa phim sex, chưởng..thì có các đầu do các hãng Nhật, Samsung, Goldstar âm thanh Mono hoặc Stereo chế tạo trong nước.
Với giới nghe nhạc là các đầu máy video tape cao cấp cho âm thanh HiFi, max tiền nhập khẩu từ Nhật Bổn như Sanyo, Panasonic..., "theo phong trào" thì có Sharp 790( Hình 1)
Hình 1
Cần nói thêm, hồi đó, hàng điện tử SamSung với giá thành cùng chất lượng khá, dịch vụ tốt nên mình khá "mê tín".
Sự mê tín đó + Thu nhập trung bình khá+ Sự kiên nhẫn cao = Sự chờ đợi tới gãy cả cổ !!
Cuối cùng, Samsung cũng "chịu" nhập một Model đầu băng từ cho âm thanh HiFi duy nhất về bán với giá thấp nhất so với các đầu HiFi nhập khẩu Nhật Bổn kể trên !! (Hình 2)
Về băng hình cho âm thanh HiFi, mình hay mua các băng của các hãng, công ty âm thanh nội địa như Phương Nam Phim, Bến Thành Audio...
Các hãng này ngoài băng tự sản xuất cả nội dung, chương trình thuần VN, thiếu nhi ( video trên là một băng mình nghe hồi đó), họ còn có các băng video phong cảnh ( video dưới).
Hoặc video âm nhạc Tây Phương,karaoke với âm thanh HiFi và hình ảnh rất sắc sảo. Theo mình, các băng này được sang từ Laze Disc và các nguồn khác.
