"" Trải Nghiệm ở Mỗi Người không có xấu tốt...,chúng luôn khác nhau và thay đổi""

"Suy nghĩ của bạn là chính bạn, vì vậy hãy chăm sóc nó"

" Thiếu kỹ lưỡng gây tai hại hơn thiếu hiểu biết" - Frankin

" Trong vũ trụ,chỉ duy nhất một góc nhỏ chắc chắn cải tạo được: đó là chính bản thân bạn"- A.Huxley

" Nếu ai khen bạn thì hãy kiểm tra xem điều đó đúng không"-Đ.Caton

Hiển thị các bài đăng có nhãn ky-thuat. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn ky-thuat. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Ba, 4 tháng 10, 2022

Magnetic Tape- Băng từ ( Âm thanh) *

Chào Bạn !
 Hình 1 là hình một chiếc máy nghe nhạc băng "cối" có mặt ở miền Bắc Việt Nam rất nhanh sau khi giải phóng.

Hình 1 
Về nguyên lý, khi ghi (thu/thâu), tín hiệu âm tần được đưa vào đầu từ ghi. Khi băng từ ( Mũi tên đỏ, hình 4) chạy qua đầu từ ghi ( Mũi tên đỏ, hình 2) thì các phần tử từ tính ( bột sắt từ/ thực chất là một thỏi nam châm vĩnh cửu nhỏ,rất mịn nhỏ) trên bề mặt băng được sắp xếp theo định dạng nhất định theo âm thanh. Và khi đọc, băng chạy qua tiếp xúc trực tiếp với đầu từ đọc, xuất hiện lại tín hiệu âm tần tương tự lúc ghi ở ngõ ra của đầu từ đọc này, tín hiệu này được khuếch đại lên để đưa tới loa.


Hình 2:  Đầu từ xóa ( Mũi chỉ tên màu trắng)

Song, khác với CD, băng từ có thể xóa đi và ghi lại ( như video tape) nhiều lần nên ở hình ảnh trên, bạn còn thấy đầu từ xóa ở các đầu băng cối này. Về nguyên lý, đầu từ xóa chỉ là một nam châm điện ( tạo từ trường không đổi) để sắp xếp lại các hạt từ tính trên bề mặt băng từ như ban đầu. 
Ở máy băng cối, đầu từ thu/ghi và đọc âm thanh chung là một (Mũi đỏ ở hình 2). 
Vậy băng từ nhờ chi tiết nào có thể "chạy" qua đầu từ?
Khi máy hoạt động, băng từ sẽ chuyển động nhờ bánh xe cao su và trục quay ( Mũi tên xanh hình 2) ép chặt vào nhau cuốn băng đi.

Hình 3: C: bánh xe cao su / D: trục quay 

Hình 4 : Máy có 2 bánh xe cao su ( Mũi tên trắng).

Vì trên băng từ có bốn đường âm thanh, nên một số máy có thể nghe (Play) theo hai chiều, người dùng không phải thay đổi vị trí cuộn băng. Khi đó, máy có hai đầu từ đọc và hai cặp trục/ bánh xe (Hình 4)
Qua thời gian và nhờ công nghệ, người ta nghiên cứu, cải thiện để cho ra đời các loại băng, đầu từ để sao cho chất lương âm thanh ngày càng hay.

Từ khi thâm nhập vào Việt Nam, đã có ba loại băng: loại một ,Norm( thông thường) giá bình dân, loại hai là băng Cro2 và loại ba, Metal cho chất lương âm thanh rất tốt và đắt tiền. Chúng thường có bề mặt màu đen, băng rất mỏng, tuy nhiên, băng làm mòn đầu từ khá nhanh.
Như nguyên lý trên, bạn dễ thấy, âm thanh có được nhờ sự tiếp xúc trực tiếp mặt giũa mặt băng từ và đầu từ nên sẽ luôn có hiện tương bẩn(dơ, do bột sắt từ bám vào đầu từ), mòn đầu từ làm chất lượng âm thanh xấu dần nếu không vệ sinh. 


Hình 5: Đầu từ khá mòn
Hai hình ảnh đầu từ của máy Liên Xô và máy Nhật Bổn. 


Đầu từ ở máy của Nhật Bổn

Đầu từ ở máy của Liên Xô 
*************
Hiện tại, một số trong giới nghe nhạc băng cối ở Việt Nam vẫn "nghiện" băng cối nhạc "xưa" ( trước 1975)

Về chất lượng, chất lượng âm thanh từ máy đọc băng từ nghe "đục" so với CD gốc, nhưng bù lại thì có sự thú vị từ việc thưởng thức chuyển động quay đều của cuộn băng cùng hình ảnh "cọng kim" đồng hồ "vẩy" theo giai điệu nhạc...
Giờ mời bạn xem ba video của một ông người Liên Xô rất rành điện tử, thích máy băng cối để hiểu thêm bài viết của mình.
Hoặc vào kênh của video dưới khám phá thêm.



Nếu bạn muốn nghe nhạc băng cối xưa trước 75 ở SG có chất lượng cao, bạn hãy vào kênh YouTube "Sài Gòn Vi Vu" để đang ký nghe nhé ! 

Thân mến !








Bonus: một bản nhạc vui trên kênh " SG Vi Vu" !!
Nguồn hình ảnh: Fine.vn Phát cuồng vì băng cối

Kết bài, mời bạn nghe và xem video dưới, trong video, mình sẽ nói thêm vài nội dung chưa có trong bài viết. 




Thân mến ! 

Thứ Ba, 16 tháng 8, 2022

Đĩa than, băng từ hay CD?

Chào Bạn!

Năm 1979-1980, công nghệ tạo âm thanh của ngành sản xuất âm nhạc đã có một thay đổi "cách mạng" khi  cho ra đời CD.
Vì sao là "cách mạng" ? 
Vì âm thanh của đầu CD có từ việc giải mã tín hiệu số (digital). Tín hiệu số này có được từ hiệu ứng quang học do "mắt đọc" phát tia laze chiếu lên bề mặt đĩa CD để "đọc". Trong đầu CD. " mắt đọc" cách bề mặt đĩa CD một khoảng cách nhỏ thay cho tiếp xúc trực tiếp của băng từ và đầu từ  hay kim đọc đĩa và bề mặt đĩa than  (Vinyl) cho tín hiệu âm thanh tương tự (analog) 
Tiếp xúc trực tiếp đầu kim và bề mặt Vinyl


Về "Chất", âm thanh đĩa CD Khác Hẳn băng từ, đĩa than về Độ Trong. Về dải tần âm thanh, âm thanh từ CD cao rộng hơn hẳn âm thanh băng từ, đĩa than nếu thiết bị (loa âm ly  cùng cấp độ.( Tuy nhiên, mỗi người mỗi ý, vẫn luôn có nhiều người ưu ái, cho rằng Analog ngọt ngào, mềm dịu...Hihi)

Và với mình, làm mãn nhĩ, "kách mệnh" nhất: âm thanh từ CD không có các "âm thanh phụ " do tiếp xúc trực tiếp khi đầu từ mòn, băng từ bị bong tróc mạt sắt từ (với băng từ) , đầu kim mòn, đĩa cũ, bụi bám nhiều trên bề mặt đĩa (với đĩa than/ Vinyl ).
 Và nghe âm thanh từ đĩa than với đầu kim và đĩa rất mới (nên khó thấy tạp âm) qua video dưới


Theo từ điển mạng Wikipedia, các đĩa CD đều làm việc cùng với một thông số như kích thước điểm, đường...đều như nhau. Ở Mini Disc, người nghe có thể thu và xóa như với băng từ và có hộp bảo vệ như băng Cassette..
Như trên đã nêu,đĩa CD sử dụng công nghệ quang học để đọc và ghi dữ liệu. Ánh sáng quang học trong công nghệ là tia lade  với các dạng tín hiệu nhị phân (0 và 1). Nếu lấy tín hiệu này trực tiếp (không qua mạch giải mã ra tín hiệu analog trong đầu đĩa) ra và đưa thẳng vào amply sẽ chỉ có tiếng "tít tít "ở loa.  
Nhớ lại những năm 1988- 1990 ở Sài Gòn, thị trường băng cassette nhạc được thu từ đĩa CD có hai loại:

  1.  Loại một: băng Cassette chất lượng kém ( Nhưng chất lương âm thanh thì rất tốt) với bìa in rất đẹp, bắt mắt nhập từ Thái Lan (!?) 
  2. Loại hai: Băng tốt được thu từ các đầu CD và đầu "câm" đọc băng Cassette.
Trước giải phóng, người Mỹ đã cho ra đời loại băng " Cas-tric" với 8 track ( đường tiếng), play theo chế độ " Non-stop" và chọn bản thì OK liền giống như CD thời nay ( theo lời thoại trong video dưới)



Giải pháp để có âm thanh hay:
  1. Nếu bạn không tiếc tiền, thời gian, có tính tỷ mỉ, trầm tĩnh..( để tìm hiểu tích lũy đủ kiến thức, sử dụng, trải nghiệm, vận hành) thì bạn có thể sắm một dàn máy nghe nhạc analog với đĩa than hoặc  băng từ với âm thanh có chất "Mềm" đặc trưng của analog và độ trong gần bằng CD.
  2. Nếu bạn không thuộc đối tượng trên thì một đầu CD (chỉ đọc đĩa CD), một amply + cặp thùng loa phù hợp với bạn vì: 
  • Âm thanh của CD chất lượng cao, cho tần số...thích hợp khả năng nghe của tai con người. Vì thế, cho tới nay, CD vẫn là lực chọn tốt nhất cho đa số dù đã có các định dạng âm nhạc khác có chất lượng cao hơn CD.
  • CD có ưu điểm: giá thành không cao, rất bền với thời gian, nhiều nguồn nên dễ sưu tầm. Nếu bảo quản tốt, chất lượng CD ổn định tới vài chục năm.
Lưu ý: âm thanh CD trong bài viết để cập là âm thanh từ các CD "gốc" được sản xuất bởi các công ty sản xuất âm thanh 

Video sau: âm thanh đĩa than Liên Xô với đầu kim cũng Liên Xô (được bắt bằng con vít Liên Xô- Mũi tên trắng!!)



Bạn click vào hình để xem video 


Thân mến ! 




Thứ Ba, 7 tháng 6, 2022

"Thánh" quạt. *

Chào Bạn!

Thông thường, tính từ "thánh" thường được ghép với các danh từ, ý chỉ tính rất quan trọng, linh thiêng của danh từ. Ví dụ: thánh địa, thánh nhân...
Chỉ là một chiếc để bàn quạt điện, nhưng mình ghép từ "thánh" cho quạt vì nó đã mang lại cái mát mẻ cho mình và anh trai mình suốt từ thuở ấu thơ tới 1990. 
Bạn đã nghe và thấy quạt quay ( sau khi mình bảo trì nó ) trong video kèm theo bài: " Vệ sinh quạt & sức cản thủy lực" 

Đó là ngày 4/4/2020, vì biết ông anh lâu không sử dụng tới quạt nên mình sang nhà ông anh mang về. 



Hình 1 là hình ảnh quạt "mới" mình sưu tầm trên mạng. Qua hình, bạn thấy cánh quạt được mạ bạc rất đẹp.

Hình 1 

Thực tế, cánh quạt được mạ hai lớp, 
qua hai hình dưới, bạn thấy dường như cánh có màu đồng vì lớp mạ đồng phía dưới lộ ra qua thời gian dài (hơn 40 năm sử dụng) đó bạn.



  1. Bây giờ, tôi mở chân đế quạt ra. Trên hình 2, mũi tên trắng chỉ cuộn cản điện. Hồi đó, công nghệ chưa phát triển, để giảm tốc độ quạt, nhà sản xuất phải dùng một cuộn dây đồng có lõi sắt để cản điện, nghĩa là dòng điện bị giảm khi qua cuộn dây này làm tốc độ quay giảm. Quan sát kỹ, bạn sẽ thấy cuộn có bốn đầu dây ra, như vậy quạt có 4 số.
Hình 2

Thế còn về mũi tên đỏ trong hình 2 ?. Bạn sẽ thấy nhà sản xuất nối thẳng sợi dây điện vào cần số bằng kim loại không?  Rõ ràng không an toàn chút nào nếu phần nhựa ( màu nâu ; mũi tên đỏ chỉ trực tiếp) đầu cần số bị vỡ, khi đó người sử dụng sẽ sờ tay trực tiếp vào điện và sẽ bị điện giật trực tiếp.
Thực tế,  sau này ở Sài Gòn, tôi đã mở chân quạt ra vài lần nhưng vì ít  kiến thức về An Toàn  nên tôi không thấy rủi ro trên. 
2. Kế tới, tôi mở bầu quạt. Đây là một việc tôi sợ làm từ nhỏ cho tới cách đây hơn 30 năm ở Sài Gòn, khi đã tháo đủ hai ( 02) con vít nền ( hình dưới) mà không dám làm tiếp. Tới đây, bạn có thể hỏi tôi rằng sợ gì.  Yes ! Sợ hai vạch nhỏ ( Mũi tên đỏ trên hình 3)  không phải là mối ghép cơ khí vì vạch quá mảnh mai.

Hình 3

Vấn đề của mình hồi đó: không tự hỏi tiếp rằng: Nếu các đường vạch nhỏ đó không là mối ghép cơ khí thì là gì? Nhà sản xuất tạo ra chúng để làm gì ?
Giờ thì quá dễ, chỉ cần kiếm con dao thật bén, sắc, lưỡi thật mỏng để vô đó gõ nhẹ vào bầu quạt với búa cao su đều quanh chu vi hình tròn để tách dần dần mối ghép ra. 
Trong kỹ thuật cơ khí, đây là mối ghép có dung sai khá nhỏ, khi tháo phải hết sức thận trọng bề mặt lắp ghép. Dưới là ba hình ảnh chi tiết sau khi tháo: 


Trong hình : 2 lỗ bắt 2 vít nền 

Hình 4


Ngày đó, để tạo từ trường khởi động, con người chưa dùng tụ điện và cuộn dây (cuộn dây đề /khởi động)  như hiện nay mà họ tạo một vòng đồng kín mạch trên lõi sắt của Stator (Mũi tên trắng trên hình 4) giúp tạo từ trường khởi động. Ngày nay,người ta người ta vẫn dùng vòng đồng khởi động ở quạt loại nhỏ (Hình 5)
Hình 5


Quạt của hãng Marelli , Pháp. 

điện áp 120 V/ vôn - công suất  80 W / oát.

   Cuối cùng, mời bạn Click vào video dưới bài để nghe âm thanh của quạt khi hoạt động ( khá giống tiếng máy bay phản lực !! / có điểm xuyết giai điệu (từ 1964) nền một bản nhạc thần thánh trong 3 phút 59 giây. Loại âm nhạc theo mình suốt tuổi ấu thơ + choai choai, nó góp phần tạo ra cuộc sống mình đang có.


Trong hình trên, chân quạt đã được
kê vững chắc ổn định, phần thu âm mình dùng phần thu âm (micro)  rất nhậy của webcam màu đen đen đen. ( mũi tên trắng chỉ ) .Tất cả nhằm mục tiêu:  thu âm thanh quạt  trung thực nhất có thể. Tất nhiên, hay ra sao còn phụ thuộc thiết bị bạn có. Nếu bạn dùng laptop có card âm thanh tốt và loa & âm ly thì chắc chắn sẽ thú vị hơn nhiều.



Thân mến !

Thứ Năm, 28 tháng 4, 2022

1 Nguyên lý và 1 Việc cơ bản cho thiết bị làm lạnh *



Chào Bạn !
Các thiết bị làm lạnh như tủ lạnh, máy lạnh, tủ đá....rất phổ biến. Mọi máy thiết bị làm lạnh đều có cấu tạo và nguyên lý hoạt động giống nhau.
Đơn giản nhất: Các thiết bị làm lạnh giống hệt các máy bơm nước. 
Như vậy, máy lạnh và thiết bị lạnh cũng chuyển (hút) nhiệt (sức nóng) từ nơi này (nơi được làm lạnh như phòng ngủ, hầm đông lạnh...) qua nơi kia (môi trường bên ngoài). 
Như thế, trong kỹ thuật làm lạnh, nước chính là nhiệt lượng, là "sức nóng". 
Trong vật lý, nhiệt lượng này có ký hiệu là Q, đơn vị là Jul và Calo. 

" Chúng ta có thể coi như các thiết bị làm lạnh như "một máy bơm nhiệt" ! -  thầy Nghĩa, dạy môn Nhiệt Kỹ Thuật đã nói vậy khi mình còn là sinh viên (thập niên 1980).

Như bạn đã biết, (hoặc có thể chưa biết !?), với máy bơm nước, độ chênh lệch mực nước của nguồn nước và nơi cần bơm nước tới là yếu tố rất quan trọng. 
Tương tự cho trường hợp làm lạnh: yếu tố rất quan trọng: "sự chênh lệch về nhiệt" 
*********
Những năm 2010- 2014, khi đó, mình làm việc cho một công ty có văn phòng nằm gọn dưới hai cây bàng rất lớn (rất nhiều lá đỏ !!) khá thấp lại rợp bóng mát, mình đã nói vui (nhưng rất thực tế) với anh giám đốc khi anh định cưa hai cây bàng đi để khách hàng dễ nhìn thấy bảng hiệu và văn phòng công ty:
  • Anh bỏ hai cây bàng đi thì công ty sẽ trả tiền điện nhiều hơn, nhanh vệ sinh máy lạnh và máy nhanh xuống cấp hơn anh ạ- Mình nói với anh giám đốc.
  • Vì sao ?- Anh hỏi mình
  • Các "cục" nóng máy lạnh đang để dưới bóng mát của cây, nếu không còn cây, nắng se rọi thẳng và việc làm mát sẽ kém anh...
*********
Vậy độ chênh nhiệt độ giữa hai nơi ít hay nhiều thì hiệu quả (làm lạnh nhanh, máy làm việc ít, nhẹ nhàng, hao ít điện) ?
Yes ! Tương tự trường hợp bơm nước, độ chênh càng ít càng tốt. 
Kết luận: Với nguyên tắc trên, để máy lạnh và các thiết bị lạnh bền, hiệu quả, cần tạo điều kiện để độ chênh lệch nhiệt độ giữa hai nơi càng ít càng tốt.
*********
Vì sao các hướng dẫn sử dụng lắp đặt các thiết bị lạnh luôn có các hướng dẫn về khoảng cách? (cục nóng và vách tường, hông mặt bên tủ lạnh và vách tường...)
Tốt nhất không đặt tủ lạnh gần vách tường.

  • Với khoảng cách tối thiểu đó, "cục" nóng mới có thể hút đủ "gió" để giải nhiệt.
  • Để nhiệt tỏa ra từ dàn nóng tủ (hai mặt bên của tủ) có thể được giải tốt, bạn không được để mặt hông của tủ quá gần vách tường (nhỏ hơn khoảng cách theo hướng dẫn). Tốt nhất không đặt tủ lạnh gần vách tường.

& dưới đây là 1 video mình nói thêm và 2 video hướng dẫn thêm về tủ lạnh và máy lạnh bạn nhé ! 









Thân mến!





Thứ Sáu, 8 tháng 4, 2022

Màn hình 16:9

 Chào Bạn! 

Từ thuở nhỏ, khi xem phim rạp, mình đã thường mê phim "màn ảnh rộng" hơn vì xem thấy sướng hơn, vé các phim này thường đắt hơn phim mành hình " thường".

Vậy vì sao sướng hơn? Chưa biết.

Tuy loài người biết vậy, song, mọi sự vẫn không thay đổi gì khi các tivi bóng hình (CRT) đa số vẫn được sản xuất với màn hình thường.( 4:3) 

Màn hình 4:3. Mời bạn Click vào hình 


Phải tới những năm 19XX (?) trên thế giới bắt đầu sản xuất tivi CRT màn hình rộng. Còn nhớ khi đó, đường 3 tháng 2 ( SG) kẹt cứng người xem khi một shop điện tử bày một chiếc tivi CRT màn hình rộng nhãn hiệu Philip hàng nhập khẩu, có thể đứng hình, zoom to, có chức năng PIP ( xem nhiều màn hình cùng lúc)...

Song, khi đó, thiết bị của các đài truyền hình vẫn chưa thể đáp ứng khổ màn hình rộng nên người xem phải chấp nhận hình ảnh méo mó khi xem các đài VN.

Thực tế, người viết bài này đã chấm dứt sự quan tâm và chia tay với tivi 12 năm nên chỉ có thể kết luận: hình như giờ các đài phát hình ở VN đã phát hình theo chuẩn 16:9 (!?). 

Màn hình 16:9 . Mời bạn Click vào hình 

Giờ, quay lại với câu hỏi trên : Vậy vì sao sướng hơn?

Có hình dưới thay câu trả lời !! bạn hiểu chứ?


Thân mến ! 

Thứ Năm, 10 tháng 3, 2022

Nút Balance trên âm ly

 Các bạn !

Quan sát trên mặt các âm ly nghe nhạc thông thường ngày nay ta thường thấy nút Balance. Đây là nút dùng để cân chỉnh âm lượng. Vì sao gọi là cân chỉnh?
Vì khi điều chỉnh nút này, âm lượng phát ra ở hai kênh sẽ bằng nhau . Vậy vì sao lại đòi hỏi âm lương 2 kênh này phải bằng nhau ?
Theo nguyên tắc, với âm thanh lập thể ( Stereo ), thì vị trí  nghe nhạc hay nhất là đỉnh tam giác cân  mà chiều dài cạnh đáy là khoảng cách giữa 2 thùng loa ( thông thường  1 thùng loa /kênh).
Song có nhiều lý do làm âm lương ở kênh không bằng nhau.

Thứ Ba, 28 tháng 12, 2021

Subwoofer điện và "hơi"

Chào Bạn !
Như trong bài viết " Tiếng Bass và thùng loa" đã nêu, vai trò của tiếng trầm rất quan trọng. Đồng thời  do nhu cầu thưởng thức âm nhạc không ngững nâng cao, cộng thêm sự phát triển của công nghệ, nên thùng loa chỉ cho tiếng bass subwoofer ( gọi tắt là loa Sub ) đã ra đời. Tới nay, có hai loại thùng loa sub

1.Thùng loa Sub hơi không cần cung cấp nguồn điện, cấu tạo như một thùng loa bình thường nhưng được thiết kế sao cho chỉ tạo tiếng trầm.



Theo suy nghĩ chủ quan, sub hơi xuất hiện đầu tiên khi nhà phát minh và sản xuất muốn phân công nhiệm vụ phát tiếng cho mỗi loại loa chăng !? 
2.Trái lại, thùng Sub điện cần nguồn điện cung cấp cho nó. Nó có khả năng khuyếch đại như âm ly. 
Ngoài ra, nếu không gian nghe nhạc nhỏ, chưa có nhu cầu nghe nhạc stereo với hai hai thùng loa, bạn có thể ghép hai loa nhỏ với Sub điện cũng rất OK ( Sub điện có nút 3D nữa thì tuyệt vời / Các bộ loa vi tính nhỏ chính là dạng này). 


Sub điện



3.Về âm bass:
Sub hơi cho bass bị động. Ngược lại, ngoài nút Volume để thay đổi độ lớn của tiếng bass, sub điện có hai nút rất quan trọng giúp loa tạo tiếng bass theo chủ động dễ "gây nghiện" :

      3-1/ Nút cắt tần số (Freq -Cut) Nút cắt tần số (Freq-Cut) giúp cải thiện âm thanh bạn nghe không có hiện tượng chồng lấn tần số ( hai loa chính và loa sub rung ở cùng một khoảng  tần số).Nghĩa là âm thanh bạn nghe nhiều dải tần số thấp hơn.
     3-2/ Nút điều chỉnh pha (Face) giúp màng của ba loa (hai loa chính và loa sub) cùng chuyển động theo một hướng ( cùng ra vào). Để trải nghiệm hiện tương lệch pha này giữa hai loa, bạn thử mắc trái cực tính khi nghe nhạc stereo thì sẽ rõ !!

Bạn có thích nhạc Jazz? đây là thể loại âm nhạc Rất Cần loa sub đó bạn  !

Thân mến !

Chủ Nhật, 17 tháng 10, 2021

3 Yếu Tố trong An Toàn Cơ Khí

Chào Bạn!

Mội mối nguy có thể gây tai nạn khủng khiếp
do quên, vội vàng, mất tập trung ...


Những công việc Cơ Khí từ xa xưa đã dần hình thành và trở thành công việc trong ngành công nghiệp. Và song hành cùng  công việc này không thể thiếu công tác  An Toàn Vệ Sinh . Bài viết này, mình chia sẻ về 3 yếu tố gây tai nạn quan trọng trong An Toàn Cơ Khí .
1/ Máy móc. 

  • Lý do đầu tiên: về các thiết bị che chắn được gắn trên các máy móc, thiết bị. Tai nạn sẽ có thể xảy ra nếu chúng thiếu, lắp không đúng, sai sót trong lắp đặt..Ví dụ trong bài  máy mài cá nhân(1). có nói tới vành chắn để phòng vỡ đá ( chi tiết số 6 trong bài viết trên ) khi dùng máy
  • Lý do thứ hai: Các bộ phận điều khiển, bảo vệ bị thiếu , bị hỏng, hoặc trục trặc.
  • Lý do thứ 3: Thưc tế, người lao động có kỹ năng làm công việc khác nhau, có kích cỡ cơ thể khác nhau ( Cao lùn, chân tay ngắn, thuận tay trái...) . Nếu các máy móc thiết bị họ làm việc không phù hợp với các đặc điểm này, tai nạn có nguy cơ xảy ra.
  • Lý do thứ 4: Máy móc không hoàn chỉnh trong công nghệ chế tạo....Lý do này hoàn toàn thuộc doanh nghiệp, người sử dụng lao động
2/ Môi trường lao động:

  • Lý do 1 : Điều kiện vệ sinh lao động kém. ánh sáng, thông gió, tiếng ồn ..làm người lao động nhanh mệt, có thể mắc bệnh nghề nghiệp nếu làm việc lâu dài.
  • Lý do 2: Mặt bằng nhà xưởng lộn xôn, dễ làm người lao động vấp té ngã trong đi lại.
  • Lý do 3: Nguyên vật liệu thiếu gọn gàng, ngăn nắp. Việc này làm việc lấy, tìm kiếm nguyên vật liệu chậm, mất sức, thời gian, có thể gây tâm lý căng thẳng
  • Lý do 4: Vị trí đặt các máy móc , thiết bị không hợp lý ( VD: sự phối hợp công việc, thứ tự, quy trình công việc) , không phù hợp công việc, con người.
 3/ Con người : Đây là yếu tố quan trọng nhất
  • Lý do 1, 2 thuộc ý thức kém của người lao động. Vi phạm các tiêu chuẩn, quy phạm , quy trình sử dụng an toàn máy móc thiết bị,vi phạm nội quy an toàn nhà xưởng. ( Ngay với máy cầm tay đơn giản như máy khoan, nếu đọc bài " máy mài cá nhân " bạn cũng sẽ thấy có thứ tự sử dụng an toàn trong đó)
  • Lý do 3: Thuộc trình độ tay nghề của người lao động. Nếu kém, khả năng xảy ra tai nạn sẽ cao.





Ở video trên, thật đáng tiếc, lý do tai nạn rất "thông thường ": Do cổ tay áo người thợ bị cuốn bởi một chi tiết quay do người thợ chủ quan, quên ( hoặc không/ chưa biết) 8 Yếu Tố Nguy Hiểm  , quy tắc chung của an toàn vệ sinh lao động, quên thực hiện các quy định, nội quy , hay  điều kiện lao động...

Bài viết này trích từ cuốn giáo trình tôi đã soạn và dạy năm 2018 ở Sài Gòn.
Bạn xem video giới thiệu về cuốn giáo trình này qua video dưới nhé !



Thân mến !






Thứ Tư, 7 tháng 7, 2021

Vít kim loại & Ren nhựa.

 Chào Bạn! 

Mối liên kết, lắp ghép giữa vít kim loại và ren nhựa rất phổ biến, không thể thiếu trong tất cả các máy, trang thiết bị điện, điện tử, vật gia dụng.. trong đời sống, công nghiệp...

Vì thế, trong sửa chữa, tháo ráp, chắc chắn con người không thể tránh các mối lắp ghép này.

1. Nguy cơ trong mối ghép này? 

Do tương quan vật liệu không đồng nhất, dẫn tới nguy cơ lớn nhất: chi tiết bằng vật liệu phi kim loại sẽ bị phá hủy dẫn tới các ảnh hưởng thẩm mỹ...của thiết bị.

Ví dụ: trong việc sửa khoan cầm tay, bạn phải mở các vít bằng kim loại liên kết với phần trụ bằng nhựa có ren bên trong ( mũi tên vàng hình 1,2).

Hình 1 

Hình 2 

Hay trong việc sửa loa "kẹo kéo" này,  mình cũng phải tháo con vít được vặn vào ba trụ nhựa tương tự.



Tương tự, muốn có tấm hình dưới

mình phải cho tuốc-nơ-vít vào tất cả các lỗ sau máy cassetter Toshiba -SF5 để vặn các con vít kim loại khá dài ra...

...cho tuốc-nơ-vít vào tất cả các lỗ sau máy...

*** *** ***

2.Nguy cơ xảy ra khi nào? Thực tế, việc mở ( tháo; vặn các vít ra ) khá bình thường, một người bình thường ai làm đều được. 

3. & nguy cơ ( chi tiết bằng vật liệu phi kim loại sẽ bị phá hủy ) dễ xảy tới khi đóng ( lắp; vặn vít vào) khi người làm cứ bỏ đại con vít vào, dùng " cây tua vít" có đầu vặn không phù hợp, không quan tâm tới Cảm Nhận Lực Vặn Vào trên tay. ( Dân gian / câu nói vui : Nghiến răng vặn bất chấp !!).

4. Song, nếu người làm tập trung, bình tĩnh, xài "cây vặn vít vừa vặn với rãnh đầu con vít, chậm rãi bỏ nhẹ con vít vào, Cảm Nhận Lực Vặn Vào thấy nhẹ nhàng  trên tay thì có nghĩa là ren thép trên con vít đã ăn khớp với ren phi kim loại như ban đầu. OK.

Thêm chút: Không rõ dây chuyền sản xuất máy móc thiết bị ra sao, song, nếu bạn vặn ra mà thấy khá nặng & một tiếng " cách" khá lớn, điều đó có nghĩa: bạn là người đầu tiên mở thiết bị ra. 

Sinh-Lão-Bệnh-Tử cũng có nơi máy móc, thiết bị. Nếu người tự sửa yêu thích quý vật dụng của mình, người thợ sửa chữa kiếm tiền có niềm vui công việc, trân trọng món hàng của khách hàng, nghĩ tới lần sửa sau, chắc chắn sẽ tạo nhiều giá trị tích cực cho cuộc sống của muôn người. 

Thân mến! 









Thứ Ba, 15 tháng 6, 2021

Tương quan vật liệu. *

Chào Bạn!
Tương quan vật liệu là yếu tố Rất Quan Trọng trong 
công nghệ chế tạo máy móc, các hoạt động cơ khí, kỹ thuật, cuộc sống và công việc hàng ngày. 
Bài viết này đề cập tới  Yếu Tố tương quan về độ cứng, yếu tố này liên quan trực tiếp tới an toàn.
Theo quy luật, 
nếu hai vật được làm bằng vật liệu có độ cứng khác nhau tiếp xúc với nhau, vật liệu có độ cứng nhỏ hơn ( mềm hơn) sẽ bị mòn nhiều hơn. 
Chi tiết hơn, có năm (05) yếu tố cần xem xét, quan tâm :

1/ Diện tích tiếp xúc, loại tiếp xúc ?
2/ Độ cứng khác nhau (chênh lệch) nhiều hay ít. Thông thường, độ mòn của cả 2 phần vật liệu sẽ tỷ lệ thuận với độ chênh lệch về độ cứng
3/ Khi thiết bị hoạt động( làm việc),  có gây biến dạng cưỡng bức (bắt buộc) hay không?  Trong trường hợp này (Hình 1) khi hoạt động, dây cứu sinh bằng vải sợi sẽ bị biến dạng (bẹt), gây mòn không đều...
Hình 1

Về lâu dài, đây là một rủi ro lớn.  

Hình 2 
Trong hình 2, người ta lót thêm chi tiết "móng ngựa" (mũi tên chỉ) để giảm mài mòn, biến dạng cho cáp, chuyển hiện tương mòn cho chi tiết này . 
(Lưu ý:  Chi tiết quá lớn so với đường kính cáp nên không đạt yêu cầu ; người trong hình không phải là mình !! )

Hết sức chú ý, CẤM các tiếp xúc kim loại / phi kim loại ( như vải, da...) Như trong hình 1, sợi dây cứu sinh khi bị căng tiếp xúc với phần ren của cây Tăng Đơ sẽ bị đứt, gây tai nạn mất mạng cho người thợ.
4/ Nhiệt độ làm việc: Là nhiệt độ của vùng tiếp xúc khi làm việc, các vật liệu khác nhau sẽ có sự biến đổi khác nhau ở cùng một nhiệt độ.

5. Tiếp xúc giữa hai vật liêu phi kim loại nhưng rất cứng, giòn ( sành, sứ, thủy tinh...) và kim loại. Trường hợp này cần xét độ mài mòn của kim loại và cường độ lực tác động tránh vỡ các chi tiết phi kim loại.

Cuối cùng, mời bạn xem thêm video mình nói thêm các nội dung mình không viết trong bài viết bạn nhé ! 




Thân mến !